در یک خط
این کلمهها شبیهِ انگلیسیاند و معنیشان فرق دارد — و چون آشنا به نظر میرسند، هیچوقت در فرهنگ لغت نگاهشان نمیکنی.
اسمها — پرخطرترینها
| فرانسه | یعنی | نه این | معادلِ درستِ آن |
|---|---|---|---|
la librairie /li.bʁɛ.ʁi/ | کتابفروشی | کتابخانه | la bibliothèque /bi.bli.jɔ.tɛk/ |
la lecture /lɛk.tyʁ/ | خواندن | سخنرانی | la conférence /la kɔ̃.fe.ʁɑ̃s/ |
la journée /la ʒuʁ.ne/ | طولِ روز | سفر | le voyage /vwa.jaʒ/ |
le médecin /med.sɛ̃/ | پزشک | دارو | le médicament /me.di.ka.mɑ̃/ |
la médecine /me.də.sin/ | علم پزشکی | دارو | le médicament /me.di.ka.mɑ̃/ |
le collège /kɔ.lɛʒ/ | راهنمایی | کالج | l'université /y.ni.vɛʁ.si.te/ |
la place /plas/ | میدان، جا | مکان | l'endroit /lɑ̃d.ʁwa/ |
le pain /pɛ̃/ | نان | درد | la douleur /du.lœʁ/ |
la monnaie /mɔ.nɛ/ | پول خرد | پول | l'argent /aʁ.ʒɑ̃/ |
le crayon /lə kʁɛ.jɔ̃/ | مداد | مداد رنگی | le crayon de couleur /lə kʁɛ.jɔ̃ də ku.lœʁ/ |
la figure /la fi.ɡyʁ/ | صورت | شکلِ هندسی | la forme /fɔʁm/ |
l'occasion /lɔ.ka.zjɔ̃/ (ث) | فرصت، دستِ دوم | مناسبت | l'événement /le.ven.mɑ̃/ |
le préservatif /lə pʁe.zɛʁ.va.tif/ | کاندوم | نگهدارنده | le conservateur /lə kɔ̃.sɛʁ.va.tœʁ/ |
le raisin /ʁɛ.zɛ̃/ | انگور | کشمش | le raisin sec /lə ʁɛ.zɛ̃ sɛk/ |
la veste /vɛst/ | کت | جلیقه | le gilet /lə ʒi.lɛ/ |
le collier /lə kɔ.lje/ | گردنبند | یقه | le col /lə kɔl/ |
la cave /kav/ | زیرزمین | غار | la grotte /la ɡʁɔt/ |
l'ancien /lɑ̃.sjɛ̃/ (م) | سابق، باستانی | پیر | le vieux /lə vjø/ |
le prune /lə pʁyn/ | آلو | کشمش | — |
l'agenda /la.ʒɛ̃.da/ (م) | دفترچهی قرارها | دستور جلسه | l'ordre du jour /lɔʁdʁ dy ʒuʁ/ |
le tissu /ti.sy/ | پارچه | دستمال کاغذی | le mouchoir /lə mu.ʃwaʁ/ |
la cave /kav/ | زیرزمین | غار | la grotte /la ɡʁɔt/ |
l'expérience /ɛks.pe.ʁjɑ̃s/ (ث) | تجربه و آزمایش | — | هر دو |
le stage /staʒ/ | کارآموزی | صحنه | la scène /sɛn/ |
le car /lə kaʁ/ | اتوبوس بینشهری | ماشین | la voiture /la vwa.tyʁ/ |
l'issue /li.sy/ (ث) | خروج، نتیجه | مسئله | la question /kɛs.tjɔ̃/ |
la note /nɔt/ | نمره، یادداشت | — | هر دو |
le reste /lə ʁɛst/ | باقیمانده | استراحت | le repos /lə ʁə.po/ |
le pièce /lə pjɛs/ | اتاق، قطعه، نمایش | تکه | le morceau /lə mɔʁ.so/ |
صفتها
| فرانسه | یعنی | نه این | معادلِ درستِ آن |
|---|---|---|---|
actuel /ak.ty.ɛl/ | کنونی | واقعی | réel /ʁe.ɛl/ véritable /ve.ʁi.tabl/ |
sensible /sɑ̃.sibl/ | حساس | معقول | raisonnable /ʁɛ.zɔ.nabl/ |
large /laʁʒ/ | پهن | بزرگ | grand /ɡʁɑ̃/ |
gentil /ʒɑ̃.ti/ | مهربان | نجیبزاده | noble /nɔbl/ |
joli /ʒo.li/ | قشنگ | شاد | joyeux /ʒwa.jø/ |
ignorer /i.ɲo.ʁe/ | ندانستن | نادیده گرفتن | négliger /ne.ɡli.ʒe/ |
sympathique /sɛ̃.pa.tik/ | خوشبرخورد | همدرد | compatissant /kɔ̃.pa.ti.sɑ̃/ |
important /ɛ̃.pɔʁ.tɑ̃/ | مهم، زیاد | — | هر دو |
physicien /fi.zi.sjɛ̃/ | فیزیکدان | پزشک | le médecin /med.sɛ̃/ |
libraire /li.bʁɛʁ/ | کتابفروش | کتابدار | bibliothécaire /bi.bli.o.te.kɛʁ/ |
formidable /fɔʁ.mi.dabl/ | عالی | ترسناک | effrayant /e.fʁɛ.jɑ̃/ |
terrible /tɛ.ʁibl/ | وحشتناک — یا عالی | — | از بافت |
terribleدر گفتارِ جوانان معنیِ مثبت دارد:C'est terrible !یعنی «فوقالعاده است». از لحن فهمیده میشود.
فعلها
| فرانسه | یعنی | نه این | معادلِ درستِ آن |
|---|---|---|---|
assister à /a.sis.te a/ | شرکت کردن در | کمک کردن | aider /ɛ.de/ |
attendre /a.tɑ̃dʁ/ | منتظر ماندن | شرکت کردن | assister à /a.sis.te a/ |
demander /də.mɑ̃.de/ | درخواست کردن | مطالبه کردن | exiger /ɛɡ.zi.ʒe/ |
passer un examen /pa.se œ̃.n‿ɛɡ.za.mɛ̃/ | امتحان دادن | قبول شدن | réussir /ʁe.y.siʁ/ |
rester /ʁɛs.te/ | ماندن | استراحت کردن | se reposer /sə ʁə.po.ze/ |
blesser /blɛ.se/ | زخمی کردن | نعمت دادن | bénir /be.niʁ/ |
crier /kʁi.e/ | فریاد زدن | گریه کردن | pleurer /plœ.ʁe/ |
achever /aʃ.ve/ | به پایان رساندن | دستیابی | réaliser /ʁe.a.li.ze/ |
réaliser /ʁe.a.li.ze/ | انجام دادن، ساختن | فهمیدن | se rendre compte /sə ʁɑ̃dʁ kɔ̃t/ |
supporter /sy.pɔʁ.te/ | تحمل کردن | حمایت کردن | soutenir /sut.niʁ/ |
prévenir /pʁev.niʁ/ | خبر دادن | جلوگیری کردن | empêcher /ɑ̃.pɛ.ʃe/ |
arriver /a.ʁi.ve/ | رسیدن، اتفاق افتادن | — | هر دو |
quitter /ki.te/ | ترک کردن | استعفا دادن | démissionner /de.mi.sjɔ.ne/ |
éventuellement /e.vɑ̃.tɥɛl.mɑ̃/ | احتمالاً، در صورت لزوم | سرانجام | finalement /fi.nal.mɑ̃/ |
actuellement /ak.tɥɛl.mɑ̃/ | هماکنون | در واقع | en fait /ɑ̃ fɛt/ |
finalement /fi.nal.mɑ̃/ | سرانجام | بالاخره | — |
commander /kɔ.mɑ̃.de/ | سفارش دادن | فرمان دادن | ordonner /ɔʁ.dɔ.ne/ |
dresser /dʁɛ.se/ | برپا کردن، تربیت کردن | لباس پوشیدن | s'habiller /sa.bi.je/ |
injurier /ɛ̃.ʒy.ʁje/ | فحش دادن | آسیب زدن | blesser /blɛ.se/ |
réaliserوse rendre compteبیشترین اشتباه را میسازند.J'ai réalisé un projetیعنی پروژهای را اجرا کردم، نه «فهمیدم».
پنج تای کشنده
اینها بیشترین آسیب را در آزمون میزنند، چون معنی را وارونه میکنند:
| کلمه | تله |
|---|---|
passer un examen | یعنی امتحان دادن. متنی که میگوید il a passé l'examen نمیگوید قبول شد. |
actuellement | یعنی هماکنون. Actuellement, il travaille = الان کار میکند، نه «در واقع». |
éventuellement | یعنی احتمالاً. نه «سرانجام». |
assister à | یعنی حاضر بودن. Il a assisté à la réunion = در جلسه بود، نه اینکه کمک کرد. |
la librairie | کتابفروشی. متنی دربارهی librairie دربارهی خرید است، نه امانت. |
کجا خطرناکترند
| بخش | چرا |
|---|---|
| خواندن | معنیِ کلِ جمله وارونه میشود و متوجه نمیشوی |
| شنیداری | فرصتی برای بازخوانی نیست |
| نوشتاری | کلمهی غلط، جمله را بیمعنی میکند |
| شفاهی | شنونده گیج میشود و مکالمه میشکند |
در بخشِ خواندن خطرناکترند — چون سؤالِ
Vrai ou fauxدقیقاً روی همین تفاوتها طراحی میشود.
تلهها
| تله | توضیح |
|---|---|
| آشنایی، احساسِ دروغینِ اطمینان میدهد | کلمهای که شبیه انگلیسی است، احتمالِ بیشتری دارد که غلط بفهمیاش. |
| بعضیها هر دو معنی را دارند | l'expérience هم تجربه است هم آزمایش. important هم مهم است هم زیاد. |
| فارسی هم دوستِ دروغین دارد | le pain نان است، نه درد. la table میز است، نه تابلو. |
| در کانادا بعضیها فرق دارند | le char در کِبِک یعنی ماشین. |
چرا این کلمهها شبیه شدند
یک ریشهی مشترک، دو مسیرِ جدا
بیشترِ این جفتها واقعاً همریشهاند — انگلیسی در قرن یازدهم بعد از فتحِ نورمنها دهها هزار کلمهی فرانسوی وام گرفت.
ولی بعد از وامگیری، دو زبان جدا از هم تغییر کردند:
| کلمه | لاتین | فرانسهی امروز | انگلیسیِ امروز |
|---|---|---|---|
| actualis | «واقعی، فعال» | کنونی | actual = واقعی |
| sensibilis | «قابلِ حس» | حساس | sensible = معقول |
| libraria | «کتاب» | کتابفروشی | library = کتابخانه |
| assistere | «ایستادن نزدِ» | حاضر بودن | assist = کمک کردن |
در هر مورد، یکی از دو زبان یک شاخهی معناییِ متفاوت را انتخاب کرد.
و همین توضیح میدهد چرا معنیها اغلب مرتبطاند، نه بیربط:
assister à— «نزدِ چیزی ایستادن» → در فرانسه شد «حاضر بودن»، در انگلیسی شد «یاری کردن»
نکتهی عملی: وقتی کلمهای شبیه انگلیسی دیدی و معنیاش در جمله جور درنیامد، به دوستِ دروغین شک کن. این اولین حدسی است که باید بزنی، نه آخرین.
و یک عادتِ مفید: هر بار یکی از اینها را دیدی، در همان جملهی متن حفظش کن، نه بهتنهایی. جمله معنی را قفل میکند.