چیت‌شیت فرانسه

مطابقت زمان‌ها

وقتی فعلِ اصلی گذشته می‌شود، بقیه هم عقب می‌روندB1

این صفحه را دک کن۸ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

اگر فعلِ اصلی گذشته باشد، هر فعلی که در جمله‌ی زیرین بیاید یک زمان عقب می‌رود.

جدول

فعلِ اصلی حالفعلِ اصلی گذشته
حال — il est /il ɛ/ماضی استمراری — il était /il e.tɛ/
گذشته‌ی نقلی — il est venu /il ɛ və.ny/ماضی بعید — il était venu /il e.tɛ və.ny/
آینده — il viendra /il vjɛ̃.dʁa/شرطیِ حال — il viendrait /il vjɛ̃.dʁɛ/
آینده‌ی کامل — il aura fini /il o.ʁa fi.ni/شرطیِ گذشته — il aurait fini /il o.ʁɛ fi.ni/
ماضی استمراری — il était /il e.tɛ/بدون تغییر
ماضی بعید — il était venu /il e.tɛ və.ny/بدون تغییر
التزامیِ حال — qu'il vienne /kil vjɛn/بدون تغییر

سه ردیفِ آخر جایی برای عقب‌رفتن ندارند — ماضی استمراری و بعید از قبل عقب‌ترین‌اند، و التزامیِ حال در فرانسه‌ی امروزی دیگر شکلِ گذشته‌ی زنده ندارد.

در عمل

فعلِ اصلی حالفعلِ اصلی گذشته
Il dit qu'il est malade. /il di kil ɛ ma.lad/Il a dit qu'il était malade. /i.l‿a di ki.l‿e.tɛ ma.lad/
Il dit qu'il est venu. /il di kil ɛ və.ny/Il a dit qu'il était venu. /i.l‿a di ki.l‿e.tɛ və.ny/
Il dit qu'il viendra. /il di kil vjɛ̃.dʁa/Il a dit qu'il viendrait. /i.l‿a di kil vjɛ̃.dʁɛ/
Il dit qu'il aura fini. /il di kil o.ʁa fi.ni/Il a dit qu'il aurait fini. /il a di kil o.ʁɛ fi.ni/

سه نکته که استثنا به نظر می‌رسند

۱. حقیقتِ همیشگی — تغییر نمی‌کند

اگر گزاره هنوز هم درست است، می‌شود حال نگه داشت:

تلفظ
Il a dit que la Terre est ronde.حقیقتِ علمی — حال می‌ماند/i.l‿a di kə la tɛ.ʁ‿ɛ ʁɔ̃d/
Il a dit qu'il habitait à Paris.وضعیتِ او — عقب می‌رود/il a di kil a.bi.tɛ.t‿a pa.ʁi/

هر دو درست‌اند؛ اولی طبیعی‌تر است.

۲. التزامی عقب نمی‌رود

در فرانسه‌ی امروزی التزامیِ حال می‌ماند، حتی با فعلِ اصلیِ گذشته:

Je voulais qu'il vienne. /ʒə vu.lɛ kil vjɛn/نه qu'il vînt /kil vɛ̃/
J'étais content qu'il soit là. /ʒe.tɛ kɔ̃.tɑ̃ kil swa la/نه qu'il fût /kil fy/

شکل‌های قدیمی (vînt, fût) منقرض شده‌اند. در subjonctif-passe.

۳. si هم عقب می‌رود

نقلِ قولچه چیزی عقب رفت
Il dit que s'il pouvait, il viendrait. /il di kə sil pu.vɛ il vjɛ̃.dʁɛ/si /si/ + استمراری ← شرطیِ حال
Il a dit que s'il avait pu, il serait venu. /il a di kə sil a.vɛ py il sə.ʁɛ və.ny/si /si/ + بعید ← شرطیِ گذشته

قید زمان هم عوض می‌شود

در نقلِ قولِ غیرمستقیمِ گذشته، قیدهای زمان هم جابه‌جا می‌شوند:

مستقیمغیرمستقیم
aujourd'hui /o.ʒuʁ.dɥi/ce jour-là /sə ʒuʁ.la/
hier /jɛʁ/la veille /la vɛj/
demain /də.mɛ̃/le lendemain /lə lɑ̃d.mɛ̃/
maintenant /mɛ̃t.nɑ̃/alors /a.lɔʁ/
à ce moment-là /a sə mo.mɑ̃.la/
la semaine prochaine /la sə.mɛn pʁo.ʃɛn/la semaine suivante /la sə.mɛn sɥi.vɑ̃t/
la semaine dernière /la sə.mɛn dɛʁ.njɛʁ/la semaine précédente /la sə.mɛn pʁe.se.dɑ̃t/
ici /i.si/là /la/
ce matin /sə ma.tɛ̃/ce matin-là /sə ma.tɛ̃.la/

Il a dit : « Je pars demain. » → Il a dit qu'il partait le lendemain.

و ضمیرها هم

مستقیمغیرمستقیم
Il a dit : « Je viens. » /il a di ʒə vjɛ̃/Il a dit qu'il venait. /il a di kil və.nɛ/
Elle a dit : « Mon livre. » /ɛl a di mɔ̃ livʁ/Elle a dit que c'était son livre. /ɛl a di kə se.tɛ sɔ̃ livʁ/

مثال کامل

تلفظ
مستقیمIl a dit : « Je suis fatigué, je partirai demain. »/il a di ʒə sɥi fa.ti.ɡe ʒə paʁ.ti.ʁe də.mɛ̃/
غیرمستقیمIl a dit qu'il était fatigué et qu'il partirait le lendemain./il a di kil e.tɛ fa.ti.ɡe e kil paʁ.ti.ʁɛ lə lɑ̃d.mɛ̃/

سه تغییر در یک جمله: ضمیر (je → il)، زمان (suis → était, partirai → partirait)، قید (demain → le lendemain).

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
گفت مریض است.Il a dit qu'il était malade./i.l‿a di ki.l‿e.tɛ ma.lad/
گفت خواهد آمد.Il a dit qu'il viendrait./i.l‿a di kil vjɛ̃.dʁɛ/
گفت آمده بود.Il a dit qu'il était venu./i.l‿a di ki.l‿e.tɛ və.ny/
گفت فردا می‌رود.Il a dit qu'il partait le lendemain./i.l‿a di kil paʁ.tɛ lə lɑ̃d.mɛ̃/
فکر می‌کردم آمده.Je pensais qu'il était venu./ʒə pɑ̃.sɛ ki.l‿e.tɛ və.ny/
نمی‌دانستم کجاست.Je ne savais pas où il était./ʒə nə sa.vɛ pa u i.l‿e.tɛ/
می‌خواستم بیاید.Je voulais qu'il vienne./ʒə vu.lɛ kil vjɛn/
گفت زمین گرد است.Il a dit que la Terre est ronde./i.l‿a di kə la tɛ.ʁ‿ɛ ʁɔ̃d/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
Il a dit qu'il est malade.… qu'il était malade.فعلِ اصلی گذشته است
Il a dit qu'il viendra.… qu'il viendrait.آینده → شرطی
Il a dit qu'il partait demain.… le lendemain.قید هم عوض می‌شود
Je voulais qu'il vînt.… qu'il vienne.التزامی عقب نمی‌رود
Il a dit que s'il pourrait…… s'il pouvait…بعد از si شرطی نمی‌آید

چرا زمان‌ها عقب می‌روند

چون نقطه‌ی مرجع جابه‌جا شده

زمانِ فعل نسبت به یک نقطه‌ی مرجع سنجیده می‌شود — که معمولاً «الان» است.

ولی وقتی می‌گویی «او گفت که…»، نقطه‌ی مرجع به لحظه‌ی گفتنِ او منتقل می‌شود.

او در آن لحظه گفت: «مریضم»حال، نسبت به آن لحظه
ما الان نقل می‌کنیمآن «حال» نسبت به الانِ ما گذشته است

پس est می‌شود était — نه چون واقعیت عوض شده، بلکه چون مرجع عوض شده.

و همین توضیح می‌دهد چرا حقیقتِ همیشگی تغییر نمی‌کند: «زمین گرد است» نسبت به هر مرجعی درست است، پس عقب‌بردنش لازم نیست.

همین در انگلیسی هم هست و با همان منطق: He said he was tired.

فارسی این کار را نمی‌کند: «گفت مریض است» — و «گفت مریض بود» معنیِ متفاوتی می‌دهد (قبل از گفتنش مریض بوده).

پس این تفاوتِ واقعی است و باید آگاهانه اعمال شود.

نکته‌ی عملی: هر بار il a dit que نوشتی، به فعلِ بعدی نگاه کن و یک پله عقب ببرش. اگر از قبل در عقب‌ترین پله بود، دست نزن.

مرتبط