ضمایر — فاعلی و مفعولی

دو ستون که هم‌شکل‌اند و یکی نیستندA1

این صفحه را دک کن۷ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

ضمیر فاعلی جلوی فعل می‌آید و کننده‌ی کار است. ضمیر مفعولی هم جلوی فعل می‌آید ولی کاری روی او انجام می‌شود.

جدول

فارسیفاعل — sujetمفعول مستقیم — COD
منje /ʒə/
j' /ʒ/
me /mə/
m' /m/
توtu /ty/te /tə/
t' /t/
او (مذکر) · آنil /il/le /lə/
l' /l/
او (مؤنث) · آنelle /ɛl/la /la/
l' /l/
«آدم» · ما (محاوره)on /ɔ̃/—
ماnous /nu/nous /nu/
شماvous /vu/vous /vu/
آن‌ها (مذکر)ils /il/les /le/
آن‌ها (مؤنث)elles /ɛl/les /le/

و جای ضمیر مفعولی — قبل از فعل

این با فارسی و انگلیسی هر دو فرق دارد:

ترتیبتلفظ
فارسیمن او را می‌بینم
فرانسهJe le vois. — ضمیر قبل از فعل/ʒə lə vwa/
انگلیسیI see him. — بعد از فعل/i si im/

فارسی اینجا کمکت می‌کند، انگلیسی گمراهت می‌کند.

در جمله‌ی منفی، ضمیر داخل ne … pas می‌ماند

Je ne le vois pas. — نه Je ne vois pas le

استثناها

استثناچه چیزی
on /ɔ̃/ مفعولی نداردفقط فاعل است
on /ɔ̃/ فعلِ مفرد می‌گیردon va /ɔ̃ va/ نه on vont /ɔ̃ vɔ̃/ — حتی وقتی معنی «ما» می‌دهد
le /lə/ · la /la/ · me /mə/ · te /tə/ قبل از مصوتمی‌شکنند: je l'aime /ʒə lɛm/
il m'aide /il mɛd/
nous /nu/ و vous /vu/ هم‌شکل‌انددر هر دو ستون یکی هستند — از جایشان تشخیص می‌دهی
با دو فعل، ضمیر جلوی مصدر می‌رودJe veux le voir. /ʒə vø lə vwaʁ/ نه Je le veux voir /ʒə lə vø vwaʁ/
les /le/ جنسیت نداردبرای مذکر و مؤنث یکی است

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
من او را می‌بینمJe le vois./ʒə lə vwa/
او مرا می‌بیندIl me voit./il mə vwa/
دوستش دارمJe l'aime./ʒə lɛm/
او را نمی‌بینمJe ne le vois pas./ʒə nə lə vwa pa/
می‌خواهم او را ببینمJe veux le voir./ʒə vø lə vwaʁ/
آن‌ها را می‌شناسیمNous les connaissons./nu le kɔ.nɛ.sɔ̃/
اینجا فرانسه حرف می‌زنندOn parle français ici./ɔ̃ paʁl fʁɑ̃.sɛ i.si/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
Je vois le.Je le vois.ضمیر مفعولی قبل از فعل می‌آید
Je ne vois pas le.Je ne le vois pas.ضمیر داخل ne … pas می‌ماند
On vont au parc.On va au parc.on همیشه فعلِ مفرد می‌گیرد
Je le aime.Je l'aime.قبل از مصوت می‌شکند
Je le veux voir.Je veux le voir.با دو فعل، ضمیر جلوی مصدر می‌رود

on — سه معنی در یک کلمه

و چرا همیشه فعلِ مفرد می‌گیرد
معنینمونهتلفظ
«آدم» به‌طور کلیOn parle français au Canada. — در کانادا فرانسه حرف می‌زنند/ɔ̃ paʁl fʁɑ̃.sɛ o ka.na.da/
«ما» در محاورهOn va au cinéma. — می‌رویم سینما/ɔ̃ va o si.ne.ma/
مجهولOn m'a dit… — به من گفتند/ɔ̃ ma di/

در هر سه، فعل مفرد است — چون on از نظر دستوری سوم‌شخصِ مفرد است، حتی وقتی معنی جمع می‌دهد.

در نوشتار رسمی nous بنویس، در گفتار on بگو. فرانسوی‌ها تقریباً هیچ‌وقت nous را در محاوره به کار نمی‌برند.

و ضمیر مفعولی غیرمستقیم

ستون سومی هم هست — `COI`

وقتی فعل با à می‌آید، ضمیرش فرق می‌کند:

فارسیمستقیم CODغیرمستقیم COI
منme /mə/me /mə/
توte /tə/te /tə/
اوle /lə/
la /la/
lui /lɥi/
ماnous /nu/nous /nu/
شماvous /vu/vous /vu/
آن‌هاles /le/leur /lœʁ/

فقط سوم‌شخص فرق می‌کند.

Je le vois. /ʒə lə vwa/او را می‌بینم — voir /vwaʁ/ مستقیم است
Je lui parle. /ʒə lɥi paʁl/به او حرف می‌زنم — parler à /paʁ.le a/ غیرمستقیم است

تشخیصش از خودِ فعل می‌آید: اگر فعل à می‌خواهد، ضمیرش lui/leur است.

مرتبط