در یک خط
هر جا فعل با
àبه یک آدم وصل میشود، آنà+ آدم میشودluiیاleur— و جنسیت هیچ نقشی ندارد.
فرمهای این صفحه
| فرم | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
lui | به او — مذکر و مؤنث یکی | /lɥi/ |
leur | به آنها — و هیچوقت s نمیگیرد | /lœʁ/ |
جدول
| فارسی | ضمیر | یادداشت | تلفظ |
|---|---|---|---|
| به من | me m' | مثل مستقیم | /mə/ · /ɛm/ |
| به تو | te t' | مثل مستقیم | /tə/ · /te/ |
| به او | lui | مذکر و مؤنث یکی | /lɥi/ |
| به ما | nous | مثل مستقیم | /nu/ |
| به شما | vous | مثل مستقیم | /vu/ |
| به آنها | leur | بدون s — این leur صفت ملکی نیست | /lœʁ/ |
فقط دو خانه با مفعول مستقیم فرق دارند: سومشخص مفرد و جمع. بقیه همشکلاند — که خبر خوبی است.
مستقیم یا غیرمستقیم؟
Je vois Marie. /ʒə vwa ma.ʁi/ | مستقیم → Je la vois. /ʒə la vwa/ |
Je parle à Marie. /ʒə paʁl a ma.ʁi/ | غیرمستقیم → Je lui parle. /ʒə lɥi paʁl/ |
J'appelle Marie. /ʒa.pɛl ma.ʁi/ | مستقیم → Je l'appelle. /ʒə la.pɛl/ |
Je téléphone à Marie. /ʒə te.le.fɔ.n‿a ma.ʁi/ | غیرمستقیم → Je lui téléphone. /ʒə lɥi te.le.fɔn/ |
همان جفتِ معنایی، دو ساختِ متفاوت. پس حرف اضافه را باید با خودِ فعل حفظ کرد، نه از فارسی حدس زد.
فعلهایی که à میگیرند
بیشترشان فعلهای «دادن و گفتن»اند — چیزی از کسی به کسی میرود:
| فعل | تلفظ | معنی |
|---|---|---|
parler à | /paʁ.le a/ | حرف زدن با |
dire à | /diʁ a/ | گفتن به |
demander à | /də.mɑ̃.de a/ | پرسیدن از |
répondre à | /ʁe.pɔ̃dʁ a/ | جواب دادن به |
téléphoner à | /te.le.fo.ne a/ | زنگ زدن به |
écrire à | /e.kʁiʁ a/ | نوشتن به |
donner à | /dɔ.ne a/ | دادن به |
offrir à | /ɔ.fʁiʁ a/ | هدیه دادن به |
envoyer à | /ɑ̃.vwa.je a/ | فرستادن به |
montrer à | /mɔ̃.tʁe a/ | نشان دادن به |
expliquer à | /ɛks.pli.ke a/ | توضیح دادن به |
ressembler à | /ʁə.sɑ̃.ble a/ | شبیه بودن به |
plaire à | /plɛʁ a/ | خوشایندِ کسی بودن |
obéir à | /o.be.iʁ a/ | اطاعت کردن از |
sourire à | /su.ʁiʁ a/ | لبخند زدن به |
استثنای مهم — فعلهایی که lui نمیپذیرند
چند فعل با à میآیند ولی ضمیرشان lui نیست، بلکه à + ضمیر تأکیدی است:
| فعل | ❌ | ✅ |
|---|---|---|
penser à | Je lui pense. | Je pense à lui. |
s'intéresser à | — | Je m'intéresse à elle. |
faire attention à | — | Je fais attention à lui. |
tenir à | — | Je tiens à elle. |
و اگر آنچه بعد از à میآید آدم نباشد، ضمیرش y است، نه lui:
Je pense à mon travail.→J'y pense.
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| بهش زنگ میزنم. | Je lui téléphone. | /ʒə lɥi te.le.fɔn/ |
| بهشان گفتم. | Je leur ai dit. | /ʒə lœ.ʁ‿e di/ |
| بهم جواب نداد. | Il ne m'a pas répondu. | /il nə ma pa ʁe.pɔ̃.dy/ |
| میخواهم برایش بنویسم. | Je veux lui écrire. | /ʒə vø lɥi e.kʁiʁ/ |
| جواب بده بهش! | Réponds-lui ! | /ʁe.pɔ̃ lɥi/ |
| ازش میپرسم. | Je lui demande. | /ʒə lɥi də.mɑ̃d/ |
| به او فکر میکنم. | Je pense à lui. | /ʒə pɑ̃s a lɥi/ |
| خوشش میآید. | Ça lui plaît. | /sa lɥi plɛ/ |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
Je leurs parle. | Je leur parle. | ضمیرِ leur هیچوقت s نمیگیرد |
Je lui vois. | Je le vois. | voir مستقیم است |
Je le téléphone. | Je lui téléphone. | téléphoner با à میآید |
Je lui pense. | Je pense à lui. | penser à استثناست |
Je lui ai parlée. | Je lui ai parlé. | با مفعولِ غیرمستقیم مطابقت نیست |
آن آخری تفاوتِ کلیدی است: شکلِ سوم (اسم مفعول) فقط با مفعولِ مستقیمِ مقدم مطابقت میکند.
luiوleurهیچوقت مطابقت نمیآورند.
leur کدام است؟
دو `leur` که به هم ربط دارند و یکی نیستند
| نقش | s میگیرد؟ | نمونه | تلفظ | |
|---|---|---|---|---|
| ضمیر | «به آنها» | هرگز | Je leur parle. | /ʒə lœʁ paʁl/ |
| صفت ملکی | «ـشان» | بله، با اسم جمع | leurs livres | /lœʁ livʁ/ |
تشخیصش ساده است: بعدش اسم آمده یا فعل؟
leur+ فعل = ضمیر، بیs—Je leur donneleur+ اسم = ملکی، با اسم جمعsمیگیرد —leurs enfants