چیت‌شیت فرانسه

ضمیر تأکیدی — moi toi lui elle

ضمیری که می‌تواند تنها بایستدA2

این صفحه را دک کن۱۰ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

هر جا ضمیر بعد از حرف اضافه بیاید، تنها بایستد، یا تأکید بخواهد، شکلِ تأکیدی لازم است — چون je و me نمی‌توانند تنها بایستند.

فرم‌های این صفحه

فرمیعنیتلفظ
toiتو — شکلی که می‌تواند تنها بایستد/twa/
luiاو (مرد) — و همین کلمه ضمیرِ غیرمستقیم هم هست/lɥi/
elleاو (زن) — شکلِ فاعلی و تأکیدی‌اش یکی است/ɛl/

جدول

فارسیفاعلیتأکیدی
منje /ʒə/moi /mwa/
توtu /ty/toi /twa/
او (مذکر)il /il/lui /lɥi/
او (مؤنث)elle /ɛl/elle /ɛl/
«آدم»on /ɔ̃/soi /swa/
ماnous /nu/nous /nu/
شماvous /vu/vous /vu/
آن‌ها (مذکر)ils /il/eux /ø/
آن‌ها (مؤنث)elles /ɛl/elles /ɛl/

فقط چهارتا شکلِ تازه دارند: moi toi lui eux. بقیه با فاعلی یکی‌اند.

lui دو نقش دارد و این گیج‌کننده است: هم ضمیر غیرمستقیم است (Je lui parle = به او حرف می‌زنم)، هم تأکیدیِ مذکر (avec lui = با او). جایش در جمله تفاوت را نشان می‌دهد.

کجا لازم است — شش جا

موقعیتنمونهتلفظ
بعد از حرف اضافهavec moi
chez eux
pour elle
sans toi		/a.vɛk mwa/ · /ʃe.z‿ø/ · /puʁ ɛl/ · /sɑ̃ twa/
تنها، بدون فعل— Qui vient ? — Moi !/ki vjɛ̃/ · /mwa/
بعد از c'estC'est lui.
C'est nous.		/sɛ lɥi/ · /sɛ nu/
در مقایسهIl est plus grand que moi./i.l‿ɛ ply ɡʁɑ̃ kə mwa/
برای تأکیدMoi, je pense que…/mwa ʒə pɑ̃s kə/
در امر مثبتRegarde-moi !
Donne-le-lui !		/ʁə.ɡaʁd.mwa/ · /dɔn.lə.lɥi/

و دو کاربرد که کمتر دیده می‌شوند

تلفظ
دو فاعل با همToi et moi, nous partons./twa e mwa nu paʁ.tɔ̃/
با -mêmeJe le fais moi-même. — خودم انجامش می‌دهم/ʒə lə fɛ mwa.mɛm/

soi — ضمیری که فقط با فاعلِ نامعین می‌آید

وقتی فاعل on، chacun، tout le monde یا یک مصدر باشد:

تلفظ
Chacun pour soi.هر کس برای خودش/ʃa.kœ̃ puʁ swa/
Il faut avoir confiance en soi.باید به خود اعتماد داشت/il fo.t‿a.vwaʁ kɔ̃.fjɑ̃s ɑ̃ swa/
On rentre chez soi.آدم می‌رود خانه‌ی خودش/ɔ̃ ʁɑ̃tʁ ʃe swa/

اگر فاعل معین باشد، soi غلط است: Il rentre chez lui نه chez soi

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
با من بیا.Viens avec moi./vjɛ̃.z‿a.vɛk mwa/
خانه‌ی آن‌هاست.C'est chez eux./sɛ ʃe.z‿ø/
کی؟ من!Qui ? Moi !/ki mwa/
خودش است.C'est lui./sɛ lɥi/
از من بلندتر است.Il est plus grand que moi./i.l‿ɛ ply ɡʁɑ̃ kə mwa/
من که این‌طور فکر نمی‌کنم.Moi, je ne pense pas ça./mwa ʒə nə pɑ̃s pa sa/
بدون تو نمی‌روم.Je ne pars pas sans toi./ʒə nə paʁ pa sɑ̃ twa/
خودم درستش کردم.Je l'ai fait moi-même./ʒə le fɛ mwa mɛm/
تو و من.Toi et moi./twa e mwa/
به او فکر می‌کنم.Je pense à elle./ʒə pɑ̃s a ɛl/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
avec jeavec moiبعد از حرف اضافه شکلِ تأکیدی
C'est je.C'est moi.بعد از c'est هم همین
plus grand que jeplus grand que moiدر مقایسه هم همین
Qui vient ? — Je.— Moi.ضمیر فاعلی تنها نمی‌ایستد
Il rentre chez soi.Il rentre chez lui.soi فقط با فاعلِ نامعین
Regarde-me !Regarde-moi !امر مثبت شکلِ تأکیدی می‌گیرد

چرا فرانسه دو دسته ضمیر دارد

یکی به فعل چسبید، دیگری آزاد ماند

در لاتین یک دسته ضمیر بیشتر نبود و هر جا لازم بود می‌آمد.

در فرانسه ضمیرهای فاعلی و مفعولی به فعل چسبیدند و بی‌تکیه شدند — je تقریباً یک هجای خنثی است /ʒə/ و در محاوره حتی به /ʒ/ می‌رسد. یک کلمه‌ی بی‌تکیه نمی‌تواند تنها بایستد یا تأکید بگیرد.

پس زبان مجبور شد یک دسته‌ی دوم نگه دارد که تکیه‌پذیر باشد: moi /mwa/ — یک هجای کامل و بلند.

فارسی این مشکل را ندارد، چون «من» هم فاعل می‌شود، هم بعد از حرف اضافه می‌آید، هم تنها می‌ایستد. برای همین این تقسیم‌بندی برای فارسی‌زبان تازه است و باید آگاهانه یاد گرفته شود.

یک تستِ سریع: اگر بشود روی ضمیر تکیه گذاشت و بلند گفتش، شکلِ تأکیدی لازم است.

مرتبط