جنسیت اسم — از روی پایانه — چیت‌شیت فرانسه

در یک خط

جنسیت اسمِ غیرِ آدم دلیلی ندارد و باید حفظ شود — ولی پایانه در بیشتر موارد لوش می‌دهد.

جدول

نشانه‌های مؤنث

پایانه	اطمینان	نمونه
`-tion` `-sion`	~۱۰۰٪	`la nation` /la na.sjɔ̃/ `la décision` /la de.si.zjɔ̃/
`-té` `-tié`	بالا	`la beauté` /la bo.te/ `l'amitié` /la.mi.tje/
`-aison`	~۱۰۰٪	`la maison` /la mɛ.zɔ̃/ `la saison` /la sɛ.zɔ̃/
`-ette` `-elle`	بالا	`la vaisselle` /la vɛ.sɛl/ `la fourchette` /fuʁ.ʃɛt/
`-ure`	بالا	`la voiture` /la vwa.tyʁ/ `la nature` /na.tyʁ/
`-ence` `-ance`	بالا	`la science` /la sjɑ̃s/ `la chance` /la ʃɑ̃s/
`-ie`	بالا	`la vie` /la vi/ `la boulangerie` /la bu.lɑ̃ʒ.ʁi/
`-eur` (مفهومِ انتزاعی)	متوسط	`la couleur` /ku.lœʁ/ `la peur` /pœʁ/

نشانه‌های مذکر

پایانه	اطمینان	نمونه
`-ment`	~۱۰۰٪	`le moment` /mɔ.mɑ̃/ `le gouvernement` /gu.vɛʁ.nə.mɑ̃/
`-age`	بالا	`le ménage` /me.naʒ/ `le fromage` /fʁɔ.maʒ/
`-eau`	بالا	`le bateau` /lə ba.to/ `le tableau` /ta.blo/
`-isme`	~۱۰۰٪	`le tourisme` /lə tu.ʁism/
`-ème`	بالا	`le problème` /lə pʁɔ.blɛm/ `le système` /lə sis.tɛm/
`-oir`	بالا	`le soir` /lə swaʁ/ `le miroir` /lə mi.ʁwaʁ/
`-eur` (شغل مرد)	بالا	`le professeur` /lə pʁo.fɛ.sœʁ/ `le serveur` /lə sɛʁ.vœʁ/
صامت در آخر	متوسط	`le parc` /paʁk/ `le sport` /spɔʁ/

و اسمِ آدم جنسیتش را از خودِ آدم می‌گیرد

un étudiant · une étudiante — اینجا جنسیت معنی دارد، برخلاف اسمِ اشیا.

و حیوان هم — ولی فقط آن‌هایی که نر و ماده‌شان مهم است

نر	ماده
`le chat` /ʃa/	`la chatte` /ʃat/	گربه
`le chien` /ʃjɛ̃/	`la chienne` /ʃjɛn/	سگ
`le lion` /ljɔ̃/	`la lionne` /ljɔn/	شیر
`le loup` /lu/	`la louve` /luv/	گرگ
`le coq` /kɔk/	`la poule` /pul/	خروس · مرغ — دو کلمه‌ی جدا
`le cheval` /ʃə.val/	`la jument` /ʒy.mɑ̃/	اسب · مادیان — دو کلمه‌ی جدا

la chatte مؤنثِ دستوریِ chat نیست — یک اسمِ دیگر است. مثل «خروس» و «مرغ» در فارسی. اینجا هم مثل اسمِ آدم، جنسیت معنی دارد و تو انتخابش می‌کنی.

ولی بیشترِ حیوان‌ها فقط یک جنسیتِ دستوری دارند

هر جنسی که باشند، حرف تعریفشان عوض نمی‌شود:

همیشه مؤنث	همیشه مذکر
`la souris` /su.ʁi/ موش	`le serpent` /sɛʁ.pɑ̃/ مار
`la girafe` /la ʒi.ʁaf/ زرافه	`le poisson` /pwa.sɔ̃/ ماهی
`la grenouille` /la ɡʁə.nuj/ قورباغه	`le crapaud` /lə kʁa.po/ وزغ
`la panthère` /la pɑ̃.tɛʁ/ پلنگ	`le rossignol` /lə ʁɔ.si.ɲɔl/ بلبل

و اگر لازم شد جنسِ واقعی را بگویی، mâle یا femelle بعدش می‌آید:

فارسی	فرانسه	تلفظ
یک موشِ نر	`une souris mâle`	/yn su.ʁi mɑl/
یک مارِ ماده	`un serpent femelle`	/œ̃ sɛʁ.pɑ̃ fə.mɛl/

حرف تعریف عوض نمی‌شود — une souris mâle مؤنث می‌ماند، با اینکه موش نر است. واژگانِ کاملِ حیوانات در nature-animaux.

استثناها

استثنا	چه چیزی
`-age` مؤنث	`la page` /paʒ/ `la plage` /plaʒ/ `l'image` /li.maʒ/ `la cage` /la kaʒ/
`-eau` مؤنث	`l'eau` /lo/ `la peau` /po/
`-té` مذکر	`le côté` /lə ko.te/ `l'été` /le.te/ `le comité` /lə kɔ.mi.te/
`-ée` مذکر	`le musée` /my.ze/ `le lycée` /li.se/
`-tion` مذکر	تقریباً هیچ‌کدام — `le bastion` /lə bas.tjɔ̃/ تنها استثنای پرکاربرد است
کلمه‌هایی که هر دو جنسیت دارند	`le livre` /livʁ/ کتاب / `la livre` /livʁ/ پوند — معنی عوض می‌شود
`la personne` /la pɛʁ.sɔn/	همیشه مؤنث است، حتی برای یک مرد

مثال‌ها

فارسی	فرانسه	جنسیت	نشانه
شنا	`la natation` /la na.ta.sjɔ̃/	مؤنث	`-tion`
لحظه	`le moment` /mɔ.mɑ̃/	مذکر	`-ment`
ماشین	`la voiture` /la vwa.tyʁ/	مؤنث	`-ure`
قایق	`le bateau` /lə ba.to/	مذکر	`-eau`
آب	`l'eau` /lo/	مؤنث	استثنای `-eau`
نظافت خانه	`le ménage` /me.naʒ/	مذکر	`-age`
صفحه	`la page` /paʒ/	مؤنث	استثنای `-age`
موزه	`le musée` /my.ze/	مذکر	استثنای `-ée`

غلط‌های رایج

❌	✅	چرا
`le natation`	`la natation`	`-tion` همیشه مؤنث
`la moment`	`le moment`	`-ment` همیشه مذکر
`le eau`	`l'eau` — و مؤنث است	`de l'eau` نه ~~`du eau`~~
`le page`	`la page`	استثنای `-age`
`la musée`	`le musée`	استثنای `-ée`

چرا این‌قدر بی‌قاعده است

و تنها راهِ درستِ یاد گرفتنش

جنسیت در فرانسه از لاتین آمده و در طول قرن‌ها به‌هم ریخته. هیچ منطقی پشتش نیست — le soleil خورشید مذکر است و la lune ماه مؤنث، ولی در آلمانی برعکس.

پس دنبال دلیل نگرد. اذیت می‌شوی.

تنها راهِ درستش این است: هیچ‌وقت اسم را لخت حفظ نکن.

❌ حفظ نکن	✅ حفظ کن
`voiture` = ماشین	`la` voiture = ماشین
`livre` = کتاب	`le` livre = کتاب

حرف تعریف بخشی از خودِ کلمه است. اگر جدا حفظش کنی، هر بار باید حدس بزنی.

و یک نکته‌ی عملی: جنسیت را که اشتباه حفظ کنی، یک کلمه غلط نمی‌شود — حرف تعریف، صفت و حرف اضافه هم دنبالش غلط می‌شوند. یک اشتباه، سه جا خودش را نشان می‌دهد.

آزمون‌ها

محصولات

جنسیت اسم — از روی پایانه