چیت‌شیت فرانسه

صفت ملکی — mon ma mes

با چیزِ داشته‌شده مطابقت می‌کند، نه با دارندهA1

این صفحه را دک کن۱۰ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

son یعنی هم «مالِ او (مرد)» هم «مالِ او (زن)» — چون با چیزی که دارد مطابقت می‌کند، نه با دارنده‌اش.

فرم‌های این صفحه

فرمیعنیتلفظ
monمالِ من — جلوی اسمِ مذکر/mɔ̃/
maمالِ من — جلوی اسمِ مؤنث/ma/
mesمالِ من — جلوی جمع. «مِس» نیست، «مِ» است/me/

جدول

دارنده+ مذکر+ مؤنث+ جمع
منmon /mɔ̃/ma /ma/mes /me/
توton /tɔ̃/ta /ta/tes /te/
اوson /sɔ̃/sa /sa/ses /se/
ماnotre /notʁ/notre /notʁ/nos /no/
شماvotre /votʁ/votre /votʁ/vos /vo/
آن‌هاleur /lœʁ/leur /lœʁ/leurs /lœʁ/

سه ردیفِ آخر جنسیت ندارند — notre, votre, leur برای مذکر و مؤنث یکی‌اند و فقط در جمع عوض می‌شوند.

قاعده‌ای که با فارسی و انگلیسی فرق دارد

در فارسی و انگلیسی، ملکی به دارنده نگاه می‌کند:

فارسیانگلیسی
کتابِ او (مرد)his book
کتابِ او (زن)her book

در فرانسه به چیزِ داشته‌شده نگاه می‌کند:

son livre /sɔ̃ livʁ/کتابِ او — چه مرد چه زن، چون livre /livʁ/ مذکر است
sa voiture /sa vwa.tyʁ/ماشینِ او — چه مرد چه زن، چون voiture /vwa.tyʁ/ مؤنث است

پس sa mère یعنی «مادرِ او» — و از خودِ عبارت معلوم نمی‌شود که «او» مرد است یا زن. اگر لازم باشد، اضافه می‌کنند: sa mère à lui.

استثنا — ma جلوی مصوت می‌شود mon

اگر اسمِ مؤنث با مصوت یا h بی‌صدا شروع شود، شکلِ مذکر می‌آید:

❌✅
ma amiemon amie
ta écoleton école
sa histoireson histoire

این تغییرِ جنسیت نیست، فقط تلفظ است. amie هنوز مؤنث است: mon amie est gentille.

همین برای ta → ton و sa → son.

leur — و آن s که فقط با اسم می‌آید

تلفظ
leur livreکتابشان — یک کتاب/lœʁ livʁ/
leurs livresکتاب‌هایشان — چند کتاب/lœʁ livʁ/
Je leur parle.ضمیر — هیچ‌وقت s نمی‌گیرد/ʒə lœʁ paʁl/

تفصیلِ آن ضمیر در pronoms-coi.

notre/votre در برابر nos/vos

این‌ها جنسیت ندارند، فقط شماره:

مفردجمع
ماnotre maison /notʁ mɛ.zɔ̃/
notre livre /notʁ livʁ/		nos maisons /no mɛ.zɔ̃/
شماvotre maison /votʁ mɛ.zɔ̃/
votre livre /votʁ livʁ/		vos maisons /vo mɛ.zɔ̃/

کِی ملکی نمی‌آید — اعضای بدن

در فرانسه با اعضای بدن حرف تعریف می‌آید، نه ملکی:

❌✅
Je lave mes mains.Je me lave les mains.
Il a mal à sa tête.Il a mal à la tête.
Elle ouvre ses yeux.Elle ouvre les yeux.

مالکیت از فعلِ ضمیری یا از بافت فهمیده می‌شود. این یکی از پرتکرارترین تفاوت‌ها با فارسی است.

استثنا: اگر عضو بدن صفت داشته باشد، ملکی برمی‌گردد: ses longs cheveux.

دو راهِ دیگر برای مالکیت

ساختنمونه
de /də/ + اسمle livre de Marie /lə livʁ də ma.ʁi/
à /a/ + ضمیر، بعد از être /ɛtʁ/Ce livre est à moi. /sə livʁ ɛ.t‿a mwa/

تفصیلش در a-ou-de.

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
کتابم.Mon livre./mɔ̃ livʁ/
خانه‌ام.Ma maison./ma mɛ.zɔ̃/
دوستم (زن).Mon amie./mɔ̃.n‿a.mi/
کتاب‌هایم.Mes livres./me livʁ/
ماشینش.Sa voiture./sa vwa.tyʁ/
خانه‌مان.Notre maison./nɔtʁ mɛ.zɔ̃/
کتاب‌هایتان.Vos livres./vo livʁ/
خانه‌شان.Leur maison./lœʁ mɛ.zɔ̃/
دست‌هایم را می‌شویم.Je me lave les mains./ʒə mə lav le mɛ̃/
سرم درد می‌کند.J'ai mal à la tête./ʒe mal a la tɛt/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
ma amiemon amieجلوی مصوت شکلِ مذکر
son برای زن، sa برای مردبا اسم مطابقت کندارنده نقشی ندارد
leurs maisonleur maisonیک خانه است
Je lave mes mains.Je me lave les mains.اعضای بدن حرف تعریف می‌گیرند
notre livresnos livresجمع nos است
mon ma livremon livreیکی کافی است

چرا فرانسه به دارنده نگاه نمی‌کند

یک ارث از لاتین که انگلیسی از دستش داد

در لاتین صفت ملکی مثل هر صفتِ دیگری با اسمِ کنارش مطابقت می‌کرد:

لاتینمعنیتلفظ
liber suusکتابِ او — مذکر/li.be sy.y/
casa suaخانه‌ی او — مؤنث/ka.za sy.a/

فرانسه این را دست‌نخورده نگه داشت. son و sa مستقیماً از suus و sua می‌آیند.

انگلیسی راهِ دیگری رفت و مطابقت را از اسم به دارنده منتقل کرد — his/her. این در زبان‌های اروپایی نادر است؛ آلمانی، اسپانیایی، ایتالیایی همه مثل فرانسه‌اند.

پس اگر فرانسه از این نظر عجیب به نظر می‌رسد، در واقع انگلیسی است که استثناست.

و فارسی راهِ سومی رفت: «ـش» به دارنده اشاره می‌کند ولی جنسیت ندارد — «کتابش» هم برای مرد است هم زن. از این نظر فارسی به فرانسه نزدیک‌تر است تا انگلیسی، چون هیچ‌کدام در ملکی جنسیتِ دارنده را نشان نمی‌دهند.

نکته‌ی عملی: وقتی می‌خواهی «کتابِ او» بگویی، به جنسیتِ آن آدم فکر نکن. فقط بپرس: livre مذکر است یا مؤنث؟ مذکر → son.

مرتبط