FlexiLingoدر یک خط
صفت با اسمش تطابق می‌گیرد. جدول مرتب است — از بالا بخوان، اولین ردیفی که خورد همان است.
جدول
| # | مذکر این‌طور تمام شود | مؤنث می‌شود | نمونه |
|---|---|---|---|
| ۱ | خودش به -e ختم شده | بی‌تغییر | sympathique /sɛ̃.pa.tik/ ← sympathique /sɛ̃.pa.tik/ |
| ۲ | -teur | -trice | directeur /di.ʁɛk.tœʁ/ ← directrice /di.ʁɛk.tʁis/ |
| ۳ | -eux یا -eur | -euse | paresseux /pa.ʁɛ.sø/ ← paresseuse /pa.ʁɛ.søz/ |
| ۴ | -ien | -ienne | italien /i.ta.ljɛ̃/ ← italienne /i.ta.ljɛn/ |
| ۵ | -er یا -ier | -ère · -ière | épicier /e.pi.sje/ ← épicière /e.pi.sjɛʁ/ |
| ۶ | -f | -ve | sportif /spɔʁ.tif/ ← sportive /spɔʁ.tiv/ |
| ۷ | -on | -onne | mignon /mi.ɲɔ̃/ ← mignonne /mi.ɲɔn/ |
| ۸ | هر چیز دیگر | + e | intelligent /ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃/ ← intelligente /ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃t/ |
چرا ترتیب مهم است: directeur هم -eur است هم -teur. چون ردیف ۲ بالاتر است، directrice می‌شود نه directeuse
ولی ردیف ۲ خودش یک تست لازم دارد
-teur دو خروجی دارد، و فرقشان این است که فعلی پشتش هست یا نه:
-teuse | -trice | ||
|---|---|---|---|
chanteur /ʃɑ̃.tœʁ/ | chanteuse /ʃɑ̃.tøz/ | directeur /di.ʁɛk.tœʁ/ | directrice /di.ʁɛk.tʁis/ |
porteur /pɔʁ.tœʁ/ | porteuse /pɔʁ.tøz/ | acteur /ak.tœʁ/ | actrice /ak.tʁis/ |
menteur /mɑ̃.tœʁ/ | menteuse /mɑ̃.tøz/ | instituteur /ɛ̃s.ti.ty.tœʁ/ | institutrice /ɛ̃s.ti.ty.tʁis/ |
acheteur /aʃ.tœʁ/ | acheteuse /aʃ.tøz/ | traducteur /tʁa.dyk.tœʁ/ | traductrice /tʁa.dyk.tʁis/ |
راهنما، نه قاعده: اگر آن
tجزوِ خودِ فعل باشد —chanter←chantant←chanteur— معمولاً-teuseمی‌شود. اگر کلمه از لاتین آمده و فعلِ فرانسویِ متناظرشtندارد —diriger←dirigeant←directeur—-triceمی‌شود.ولی استثنا دارد (
inventeur←inventrice)، پس این دو ستون را حفظ کن و به راهنما فقط برای کلمه‌ی تازه تکیه کن.
و همین قاعده روی اسمِ آدم هم اجرا می‌شود
un directeur ← une directrice · un infirmier ← une infirmière
و روی اسمِ حیوان هم — وقتی نر و ماده‌اش مهم باشد
un chat ← une chatte · un chien ← une chienne · un lion ← une lionne
ولی روی اسمِ شیء هرگز: شیء نر و ماده ندارد، پس جنسیتش ثابت است و صفت فقط دنبالش می‌رود. le livre (کتاب) و la livre (پوند) دو کلمه‌ی جدا هستند، نه مذکر و مؤنثِ هم. تفصیلش در genre-nom.
استثناها
دوازده صفتی که از هیچ ردیفی درنمی‌آیند
| مذکر | مؤنث | مذکر | مؤنث | |
|---|---|---|---|---|
beau /bo/ | belle /bɛl/ | roux /ʁu/ | rousse /ʁus/ | |
nouveau /nu.vo/ | nouvelle /nu.vɛl/ | faux /fo/ | fausse /fos/ | |
vieux /vjø/ | vieille /vjɛj/ | violet /vjo.lɛ/ | violette /vjo.lɛt/ | |
blanc /blɑ̃/ | blanche /blɑ̃ʃ/ | gentil /ʒɑ̃.ti/ | gentille /ʒɑ̃.tij/ | |
long /lɔ̃/ | longue /lɔ̃ɡ/ | frais /fʁɛ/ | fraîche /fʁɛʃ/ | |
gros /ɡʁo/ | grosse /ɡʁos/ | sec /sɛk/ | sèche /sɛʃ/ |
سه‌تایشان در واقع صامتشان را دو تا کرده‌اند — gros ← grosse · violet ← violette · gentil ← gentille.
-eurـهایی که -eure می‌شوند، نه -euse
ردیف ۳ فقط برای صفتِ «کننده» است. صفت‌های مقایسه‌ای فقط یک e می‌گیرند:
| مذکر | مؤنث | مذکر | مؤنث | |
|---|---|---|---|---|
meilleur /mɛ.jœʁ/ | meilleure /mɛ.jœʁ/ | extérieur /ɛks.te.ʁjœʁ/ | extérieure /ɛks.te.ʁjœʁ/ | |
supérieur /sy.pe.ʁjœʁ/ | supérieure /sy.pe.ʁjœʁ/ | intérieur /ɛ̃.te.ʁjœʁ/ | intérieure /ɛ̃.te.ʁjœʁ/ | |
inférieur /ɛ̃.fe.ʁjœʁ/ | inférieure /ɛ̃.fe.ʁjœʁ/ | antérieur /ɑ̃.te.ʁjœʁ/ | antérieure /ɑ̃.te.ʁjœʁ/ | |
majeur /ma.ʒœʁ/ | majeure /ma.ʒœʁ/ | mineur /mi.nœʁ/ | mineure /mi.nœʁ/ |
تست: اگر
-eurیعنی «کسی که کاری می‌کند» (vendeur,chanteur,trompeur) →-euse. اگر صفتِ ساده است و کننده‌ای در کار نیست (meilleur,supérieur) →-eure.
و یک استثنای تلفظی، فقط یکی
| مذکر | مؤنث | |
|---|---|---|
gentil /ʒɑ̃.ti/ | gentille /ʒɑ̃.tij/ | صدا عوض می‌شود |
در بقیه‌ی جفت‌ها صدا عوض نمی‌شود — فقط صامتِ ساکت بیدار می‌شود.
-at قاعده‌ی خودش را ندارد
| مذکر | مؤنث | چه شد |
|---|---|---|
avocat /a.vo.ka/ | avocate /a.vo.kat/ | فقط + e — ردیف ۸ |
chat /ʃa/ | chatte /ʃat/ | t /te/ دو تا شد — استثنا |
مثال‌ها
| فارسی | مذکر | مؤنث |
|---|---|---|
| باهوش است | Il est intelligent. /il ɛ.t‿ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃/ | Elle est intelligente. /ɛl ɛ.t‿ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃t/ |
| کوچک است | Le garçon est petit. /lə ɡaʁ.sɔ̃ ɛ pə.ti/ | La fille est petite. /la fij ɛ pə.tit/ |
| آلمانی است | Il est allemand. /il ɛ.t‿al.mɑ̃/ | Elle est allemande. /ɛl ɛ.t‿al.mɑ̃d/ |
| ورزشکار است | Il est sportif. /il ɛ spɔʁ.tif/ | Elle est sportive. /ɛl ɛ spɔʁ.tiv/ |
| ایتالیایی است | Il est italien. /il ɛ.t‿i.ta.ljɛ̃/ | Elle est italienne. /ɛl ɛ.t‿i.ta.ljɛn/ |
| کارگردان است | Il est directeur. /il ɛ di.ʁɛk.tœʁ/ | Elle est directrice. /ɛl ɛ di.ʁɛk.tʁis/ |
| زیبا است | Le tableau est beau. /lə ta.blo ɛ bo/ | La maison est belle. /la mɛ.zɔ̃ ɛ bɛl/ |
و دو صفت در یک جمله — هر دو تطابق می‌گیرند:
Lina est intelligente et charmante. | هر دو e گرفتند |
غلط‌های رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
Elle est intelligent. | Elle est intelligente. | صفت باید مؤنث شود |
une directeuse | une directrice | -teur بالاتر از -eur است |
mignone | mignonne | -on صامتش را دو تا می‌کند |
Lina est intelligente et charmant. | … et charmante. | هر دو صفت تطابق می‌گیرند |
une vieux maison | une vieille maison | vieux مؤنثِ کاملاً بی‌قاعده دارد |
une amie sympathiquee | une amie sympathique | صفتی که خودش به -e ختم شده، e دوم نمی‌گیرد |
و آن e چه می‌کند
خودش خوانده نمی‌شود، ولی صامتِ قبلش را بیدار می‌کند
| مذکر | IPA | مؤنث | IPA |
|---|---|---|---|
petit | /pə.ti/ | petite | /pə.tit/ |
intelligent | /ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃/ | intelligente | /ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃t/ |
allemand | /al.mɑ̃/ | allemande | /al.mɑ̃d/ |
français | /fʁɑ̃.sɛ/ | française | /fʁɑ̃.sɛz/ |
ردیف آخر دو کار همزمان می‌کند: آن s بیدار می‌شود و چون بین دو مصوت افتاده، صدای «ز» می‌دهد.
و اگر مذکر به مصوت ختم شود، صدایی برای بیدار کردن نیست: joli /ʒɔ.li/ ← jolie /ʒɔ.li/ — کاملاً یکسان.