در یک خط
فرانسه حرف بزرگ را خیلی کمتر از انگلیسی میگذارد، و قبل از
؟ ! ؛ :یک فاصله میخواهد.
جدول
| چه چیزی | فرانسه | انگلیسی |
|---|---|---|
| روزهای هفته | lundi /lœ̃.di/ | Monday |
| ماهها | mars /maʁs/ | March /maʁʃ/ |
| فصلها | l'été /le.te/ | Summer /sy.me/ |
| زبانها | le français /fʁɑ̃.sɛ/ | French |
| ملیت (صفت) | un livre français /œ̃ livʁ fʁɑ̃.sɛ/ | a French book |
| ملیت (اسمِ شخص) | un Français /œ̃ fʁɑ̃.sɛ/ | a Frenchman /a fʁɑ̃ʃ.man/ |
| کشور | la France /la fʁɑ̃s/ | France /fʁɑ̃s/ |
je | je /ʒə/ — حتی وسطِ جمله | I |
| عنوانِ شغل | le président /lə pʁe.zi.dɑ̃/ | the President |
دو خانهی بحثبرانگیز: ملیت وقتی صفت است حرف کوچک میگیرد، وقتی اسمِ آدم است حرف بزرگ.
un étudiant français— صفتun Français— آدمle français— زبان، حرف کوچک
فاصله قبل از علائم — قاعدهی مختصِ فرانسه
فرانسه قبل از علائمِ دوتکهای یک فاصله میگذارد:
| علامت | فرانسه | انگلیسی |
|---|---|---|
? | Ça va ? /sa va/ | How are you? |
! | Bravo ! /bʁa.vo/ | Bravo! /bʁa.vo/ |
: | Voici : … /vwa.si/ | Here: … |
; | Oui ; mais … /wi mɛ/ | Yes; but … /jɛs byt/ |
% | 20 % | 20% |
€ | 15 € | €15 |
و بدون فاصله برای علائمِ تکتکهای:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
, | Oui, merci. | /wi mɛʁ.si/ |
. | C'est fini. | /sɛ fi.ni/ |
در تایپِ رسمی این فاصله باید «فاصلهی باریکِ نشکن» باشد، ولی فاصلهی معمولی هم پذیرفته است. نبودنش غلط شمرده میشود.
گیومه — « و »
فرانسه گیومهی زاویهدار به کار میبرد، با فاصله در هر دو طرف:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
| فرانسه | Il a dit : « Bonjour. » | /il a di bɔ̃.ʒuʁ/ ·/ |
| انگلیسی | He said: "Hello." | /hi sɛd ɛ.lo/ |
و برای نقلِ قولِ توی نقلِ قول، از گیومهی انگلیسی استفاده میشود.
خط تیره — سه اندازه، سه کار
| علامت | نام | کار | تلفظ |
|---|---|---|---|
- | trait d'union | کلمهی مرکب — week-end donne-moi | /tʁɛ dy.njɔ̃/ |
– | tiret | جملهی معترضه | /ti.ʁɛ/ |
— | tiret cadratin | گفتوگو در داستان | /ti.ʁɛ ka.dʁa.tɛ̃/ |
حرف بزرگ در عنوان
فرانسه فقط کلمهی اول را بزرگ میکند، نه همه را:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
| فرانسه | Le petit prince | /lə pə.ti pʁɛ̃s/ |
| انگلیسی | The Little Prince |
É بزرگ — و آن اکسان که نباید بیفتد
در فرانسهی امروزی، حرف بزرگ هم اکسان میگیرد:
| ✅ | ❌ |
|---|---|
École | Ecole |
À bientôt | A bientôt |
Être | Etre |
قدیم بهخاطر محدودیتِ ماشینتحریر حذف میشد، ولی امروز غلط است. آکادمیِ فرانسه صریح گفته که اکسان روی حرف بزرگ اجباری است.
عددها و واحدها
| جداکنندهی هزار | 1 000 — فاصله، نه ویرگول |
| اعشار | 3,5 — ویرگول، نه نقطه |
| واحد | 15 kg /kɛ̃z ki.lo/ — با فاصله |
| ساعت | 15h30 /kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/ — بدون فاصله |
| تاریخ | 15/03/2026 — روز اول |
15/03/2026در فرانسه ۱۵ مارس است، در آمریکا ۳ مارس نبود — دقت کن. فرانسه روز-ماه-سال مینویسد.
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| دوشنبه پانزدهم مارس. | Lundi 15 mars. | /lœ̃.di kɛ̃z maʁs/ |
| فرانسوی حرف میزنم. | Je parle français. | /ʒə paʁl fʁɑ̃.sɛ/ |
| یک فرانسوی. | Un Français. | /œ̃ fʁɑ̃.sɛ/ |
| حالت چطور است؟ | Comment ça va ? | /kɔ.mɑ̃ sa va/ |
| گفت: «سلام.» | Il a dit : « Bonjour. » | /il a di bɔ̃.ʒuʁ/ ·/ |
| بیست درصد. | 20 % | |
| پانزده یورو. | 15 € | |
| مدرسه بسته است. | L'École est fermée. | /le.kɔl ɛ fɛʁ.me/ |
| بله، ممنون. | Oui, merci. | /wi mɛʁ.si/ |
| سه ممیز پنج. | 3,5 |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
Lundi 15 Mars | lundi 15 mars | ماه و روز حرف کوچک |
Je parle Français. | … français. | زبان حرف کوچک |
Ça va? | Ça va ? | در فرانسه قبل از ? ! : ; فاصله میآید |
20% | 20 % | قبل از % هم فاصله لازم است |
Ecole | École | حرف بزرگ هم اکسان میگیرد |
"Bonjour" | « Bonjour » | گیومهی فرانسوی |
3.5 | 3,5 | اعشار با ویرگول |
چرا آن فاصله
یک قاعدهی چاپخانهای که ماند
در چاپِ سربیِ فرانسه، علائمِ «دوتکهای» — آنهایی که از دو نشانه ساخته شدهاند — با یک فاصلهی باریک جدا میشدند تا در صفحهی چاپشده خوانا بمانند.
| تکتکه | دوتکه |
|---|---|
. , | ? ! : ; |
و منطقش دیداری بود: یک علامتِ بلند یا پیچیده، چسبیده به کلمه، تودهی سیاهی میساخت که چشم رویش گیر میکرد.
انگلیسی این قاعده را نداشت — چاپخانههای انگلیسی از اول جور دیگری کار میکردند.
امروز که چاپِ سربی نیست، قاعده مانده و بخشی از هویتِ نوشتاریِ فرانسه شده. در ارزیابیِ آزمون هم رعایتش دیده میشود.
نکتهی عملی: اگر روی کیبورد فاصلهی باریک نداری، فاصلهی معمولی بگذار. مهم این است که چیزی آنجا باشد.
و یک هشدارِ فنی: فاصلهی معمولی ممکن است باعث شود علامت به خطِ بعد بیفتد. در نوشتنِ دستی این مسئله نیست.