تودماغی‌ها — و کِی خنثی می‌شوند — چیت‌شیت فرانسه

در یک خط

همان مصوتی را که بلدی از دماغ می‌فرستی — و به‌محض اینکه بعدش مصوت بیاید، تودماغی می‌شکند.

جدول

نوشته	صدا	IPA	نمونه
`an` `am` `en` `em`	آن	/ɑ̃/	`enfant` `temps`
`in` `im` `ain` `aim` `ein`	اَن	/ɛ̃/	`matin` `pain` `plein`
`on` `om`	اُن	/ɔ̃/	`bon` `nom`
`un` `um`	اَن	/œ̃/	`un` `parfum`
`ien`	یَن	/jɛ̃/	`bien` `italien`
`oin`	وَن	/wɛ̃/	`loin` `besoin`

قاعده‌ی خنثی‌شدن — تنها قاعده‌ی این بخش

تودماغی فقط وقتی تودماغی است که بعد از n/m مصوت نیاید.

کلمه	تودماغی؟	چرا
`matin`	✅	آن `in` آخرِ کلمه است
`matinée`	❌	بعد از `n` یک `é` آمده ← /ma.ti.ne/
`bon`	✅	چیزی بعدش نیست
`bonne`	❌	`n` دو تا شده ← /bɔn/
`cinéma`	❌	بعد از `n` یک `é` آمده ← /si.ne.ma/
`italien`	✅	آخرِ کلمه
`italienne`	❌	`n` دو تا شده ← /i.ta.ljɛn/

و همین است که مؤنث‌کردن صدا را عوض می‌کند: bon /bɔ̃/ ← bonne /bɔn/.

استثناها

استثنا	چه چیزی
`un` و `in` در فرانسه‌ی امروز یکی شده‌اند	خیلی‌ها هر دو را /ɛ̃/ می‌گویند. در کبک هنوز جدا هستند
`em`/`am` قبل از `b`/`p`	همان /ɑ̃/ می‌ماند: `emporter` `ambulance`
کلمات وارداتی	`week-end` /wi.kɛnd/ `parking` — تودماغی نمی‌شوند
`enn` و `emm` قاعده ندارند	`ennemi` /ɛn.mi/ خنثی است ولی `ennui` /ɑ̃.nɥi/ تودماغی می‌ماند؛ و `femme` /fam/ صدای /a/ می‌دهد. هر سه را جدا حفظ کن
`monsieur`	/mə.sjø/ — هیچ قاعده‌ای رویش کار نمی‌کند

مثال‌ها

فرانسه	تلفظ	معنی
`enfant`	/ɑ̃.fɑ̃/	بچه
`matin`	/ma.tɛ̃/	صبح
`bon`	/bɔ̃/	خوب
`bonne`	/bɔn/	خوب (مؤنث)
`cinéma`	/si.ne.ma/	سینما
`italien`	/i.ta.ljɛ̃/	ایتالیایی
`italienne`	/i.ta.ljɛn/	ایتالیایی (مؤنث)
`besoin`	/bə.zwɛ̃/	نیاز

غلط‌های رایج

❌	✅	چرا
`cinéma` را «سَنِما» خواندن	/si.ne.ma/	بعد از `n` مصوت آمده ← نمی‌شکند
`bonne` را «بُن» تودماغی خواندن	/bɔn/	`n` دو تا شده ← خنثی
`italienne` تودماغی	/i.ta.ljɛn/	همان قاعده
آن `n` را جدا تلفظ کردن	/ɑ̃/	در تودماغی، `n` صدای مستقل ندارد

چطور تولیدش کنی

سه قدم، و تلهٔ فارسی‌زبان

۱. مصوت را عادی بگو — «آ» برای /ɑ̃/. ۲. بدون اینکه دهانت را ببندی، هوا را از دماغ بفرست. ۳. زبانت به سقفِ دهان نخورد.

تلهٔ اصلی: فارسی‌زبان آخرش یک «ن» می‌گذارد — «آن». در فرانسه هیچ «ن»ی شنیده نمی‌شود.

تستِ عملی: دماغت را با دو انگشت بگیر و enfant را بگو. اگر درست بگویی، صدا خفه می‌شود. اگر تغییری نکرد، یعنی داری «انفان» می‌گویی نه /ɑ̃.fɑ̃/.

و یک تمرینِ جفتی:

بدون تودماغی	با تودماغی
`bonne` /bɔn/	`bon` /bɔ̃/
`italienne` /i.ta.ljɛn/	`italien` /i.ta.ljɛ̃/
`plaine` /plɛn/	`plein` /plɛ̃/

این جفت‌ها را پشت سر هم بگو تا گوشت تفاوت را بگیرد.

آزمون‌ها

محصولات

تودماغی‌ها — و کِی خنثی می‌شوند