صامتِ ساکتِ آخرِ یک کلمه، جلوی مصوت زنده می‌شود و به کلمه‌ی بعد می‌چسبد.
جدول
صدایی که می‌دهد، نه صدایی که نوشته شده
نوشته
در لیزون
نمونه
s x z
/z/
lesenfants/le.z‿ɑ̃.fɑ̃/
d
/t/
ungrandhomme/ɡʁɑ̃.t‿ɔm/
t
/t/
unpetitenfant/pə.ti.t‿ɑ̃.fɑ̃/
n
/n/
unami/œ̃.n‿a.mi/
f
/v/
neufans/nœ.v‿ɑ̃/
r
/ʁ/
premierétage/pʁə.mje.ʁ‿e.taʒ/
اجباری — این‌ها را حتماً بگو
کجا
نمونه
تلفظ
حرف تعریف + اسم
les‿amis un‿ami des‿enfants
/le.z‿a.mi/ · /œ̃.n‿a.mi/ · /de.z‿ɑ̃.fɑ̃/
صفت + اسم
unpetit‿enfant lesgrands‿arbres
/œ̃ pə.ti.t‿ɑ̃.fɑ̃/ · /le ɡʁɑ̃.z‿aʁbʁ/
ضمیر + فعل
nous‿avons ils‿ont vous‿êtes
/nu.z‿a.vɔ̃/ · /ilz ɔ̃/ · /vu.z‿ɛt/
فعل + ضمیر در وارونه
ont-ils sont-elles
/ɔ̃.t‿il/ · /sɔ̃.tɛl/
حرف اضافه‌ی کوتاه + …
en‿avion chez‿elle sans‿elle
/ɑ̃.n‿a.vjɔ̃/ · /ʃe.z‿ɛl/ · /sɑ̃.z‿ɛl/
قید کوتاه + صفت
très‿intéressant plus‿intelligent
/tʁɛ.z‿ɛ̃.te.ʁɛ.sɑ̃/ · /ply.z‿ɛ̃.tɛ.li.ʒɑ̃/
عبارت‌های ثابت
detemps‿entemps tout‿àfait États-Unis
/də tɑ̃ ɑ̃ tɑ̃/ · /tu.t‿a fɛ/ · /e.ta.zy.ni/
ممنوع — این‌ها را هرگز نگو
کجا
نمونه
بعد از et/e/
et‿un ❌ — et/e/ تنها کلمه‌ی پایان‌یافته به -t است که هیچ‌وقت لیزون نمی‌دهد. بقیه‌ی ردیف‌های همین جدول هم ممنوع‌اند
قبل از h دمیده
leshéros/le e.ʁo/ ❌ enhaut/ɑ̃ o/ ❌
بعد از اسمِ مفرد
unenfantintelligent — بعد از enfant/ɑ̃.fɑ̃/ لیزون نکن
قبل از onze/ɔ̃z/ و oui/wi/
lesonze ❌ unoui ❌
بعد از quand در سؤال
Quandest-ilparti ? بدون /t/
اختیاری — بستگی به رسمی‌بودن دارد
نمونه
در گفتار عادی
در سخنرانی
تلفظ
pas‿encore
اغلب می‌شود
حتماً
/pa.z‿ɑ̃.kɔʁ/
فعل + مفعول
معمولاً نه
گاهی
mais‿aussi
اغلب
حتماً
/mɛ.z‿o.si/
قاعده‌ی ساده: هر چه رسمی‌تر، لیزون بیشتر. در گفتار روزمره فقط اجباری‌ها را بگو.
زنجیره — چیزی که لیزون نیست ولی مثل آن شنیده می‌شود
لیزون یک صامتِ ساکت را بیدار می‌کند. زنجیره (enchaînement) صامتی را جابه‌جا می‌کند که از قبل تلفظ می‌شد.
کلمه تنها
با کلمه‌ی بعد
چه شد
لیزون
les/le/ — آن sساکت است
lesamis/le.z‿a.mi/
یک صدای تازه ظاهر شد
زنجیره
elle/ɛl/ — آن lتلفظ می‌شود
elleaime/ɛ.lɛm/
صدای تازه‌ای نیامد، فقط هجا جابه‌جا شد
آزمونش یک سؤال است: آن صامت وقتی کلمه تنهاست تلفظ می‌شود یا نه؟
تنها
متصل
کدام است
elleaime
elle/ɛl/ ✅ تلفظ می‌شود
/ɛ.lɛm/
زنجیره
uneamie
une/yn/ ✅
/y.na.mi/
زنجیره
quelleheure
quelle/kɛl/ ✅
/kɛ.lœʁ/
زنجیره
lesamis
les/le/ ❌ آن s ساکت است
/le.z‿a.mi/
لیزون
unami
un/œ̃/ ❌ آن n نازالیزه شده
/œ̃.n‿a.mi/
لیزون
چرا برایت مهم است: زنجیره اجباری و خودکار است — لازم نیست یادش بگیری، خودش اتفاق می‌افتد. تمام آن جدول‌های «اجباری · ممنوع · اختیاری» فقط به لیزون مربوط‌اند.
و یک جا لیزون تنها نشانه‌ی جمع است
aime و aiment هر دو /ɛm/ خوانده می‌شوند. پس در گفتار، تنها چیزی که مفرد و جمع را از هم جدا می‌کند همان /z/ لیزون است:
تلفظ
چه چیزی آن را می‌سازد
elleaime
/ɛ.lɛm/
زنجیره
ellesaiment
/ɛl.z‿ɛm/
لیزون
ilaime
/i.lɛm/
زنجیره
ilsaiment
/il.z‿ɛm/
لیزون
اگر آن /z/ را نگویی، شنونده نمی‌فهمد یک نفر بوده یا چند نفر.
استثناها
استثنا
چه چیزی
h دمیده در دیکشنری علامت دارد
lehéros/lə e.ʁo/ lehibou/lə i.bu/ lahaine/la ɛn/ — فهرست بسته است
neuf فقط با ans و heures
neuf‿ans/nœ.vɑ̃/ ولی neufenfants/nœf ɑ̃.fɑ̃/
plus
در منفی /ply/، در مقایسه /plys/، در لیزون /plyz/
-ent جمعِ فعل هیچ‌وقت لیزون نمی‌دهد
ilsparlent‿à ❌ — /il paʁl a/
اسم‌های خاص
معمولاً لیزون نمی‌گیرند
مثال‌ها
فرانسه
تلفظ
معنی
lesenfants
/le.z‿ɑ̃.fɑ̃/
بچه‌ها
nousavons
/nu.z‿a.vɔ̃/
داریم
ilsont
/il.z‿ɔ̃/
دارند
unpetitenfant
/œ̃ pə.ti.t‿ɑ̃.fɑ̃/
یک بچه‌ی کوچک
trèsintéressant
/tʁɛ.z‿ɛ̃.te.ʁe.sɑ̃/
خیلی جالب
deuxans
/dø.z‿ɑ̃/
دو سال
leshéros
/le e.ʁo/
قهرمان‌ها — بدون لیزون
elleaime
/ɛ.lɛm/
دوست دارد — زنجیره، نه لیزون
ellesaiment
/ɛl.z‿ɛm/
دوست دارند — همان با لیزونِ جمع
غلط‌های رایج
❌
✅
چرا
lesenfants/le ɑ̃.fɑ̃/
/le.z‿ɑ̃.fɑ̃/
حرف تعریف + اسم اجباری است
etun/e.tœ̃/
/e œ̃/
et هیچ‌وقت لیزون نمی‌دهد
leshéros/le.z‿e.ʁo/
/le e.ʁo/
h دمیده مانع می‌شود
ilsparlentà/paʁl.ta/
/paʁl a/
-ent جمعِ فعل لیزون نمی‌دهد
unenfantintelligent با لیزون بعد از enfant
بدون آن
بعد از اسم مفرد ممنوع است
ellesaiment/ɛ.lɛm/
/ɛl.z‿ɛm/
بدون آن /z/ جمع شنیده نمی‌شود
تفاوتش با شکستن
هر دو یک هدف دارند، دو راه
چه اتفاقی می‌افتد
در نوشتار
شکستن
یک مصوت حذف می‌شود
دیده می‌شود — آپستروف
لیزون
یک صامتِ ساکت بیدار می‌شود
دیده نمی‌شود
زنجیره
صامتی که از قبل تلفظ می‌شد جابه‌جا می‌شود
دیده نمی‌شود
le/lə/ + enfant/ɑ̃.fɑ̃/ ← l'enfant/ɑ̃.fɑ̃/
شکستن — املا عوض شد
les + enfants ← lesenfants/le.z‿ɑ̃.fɑ̃/
لیزون — املا همان، صدا عوض شد
elle + aime ← elleaime/ɛ.lɛm/
زنجیره — نه املا عوض شد نه صدا، فقط هجا
هدف هر دو یکی است: نگذارند دو مصوت به هم بچسبند. فرانسه از آن فراری است — و همین توضیح می‌دهد چرا au قبل از مصوت به en تبدیل می‌شود و چرا ma می‌شود mon.
FlexiLingo