FlexiLingoدر یک خط
جلوی
eiyنرم می‌شوند، جلوی هر چیز دیگری سخت. و حرفِ قبلی هیچ نقشی ندارد.
جدول
| حرف | + e i y | + a o u یا صامت |
|---|---|---|
g | ژ /ʒ/ — gigot âge | گ /ɡ/ — garage grand |
c | س /s/ — cycle ceci | ک /k/ — café classe |
و یک کلمه می‌تواند هر دو را داشته باشد:
garage/ɡa.ʁaʒ/ — اولی جلویaاست پس گ، دومی جلویeاست پس ژ
وقتی صدا را می‌خواهی ولی حرفِ بعدی نمی‌گذارد
دو ابزار، برای دو جهت:
| می‌خواهی | ابزار | نمونه |
|---|---|---|
g /ʒe/ نرم بماند جلوی a /a//o /o/ | یک e /ə/ وسط بگذار | nous mangeons /nu mɑ̃.ʒɔ̃/ nageoire /na.ʒwaʁ/ |
c /se/ نرم بماند جلوی a /a//o /o//u /y/ | سدیل بگذار: ç /se.se.dij/ | français /fʁɑ̃.sɛ/ ça /sa/ nous commençons /nu kɔ.mɑ̃.sɔ̃/ |
g /ʒe/ سخت بماند جلوی e /ə//i /i/ | یک u /y/ وسط بگذار | guitare /ɡi.taʁ/ guerre /ɡɛʁ/ |
c /se/ سخت بماند جلوی e /ə//i /i/ | qu /k/ بنویس | qui /ki/ quelque /kɛlk/ |
و همین است که در صرفِ فعل ظاهر می‌شود:
| مصدر | nous | چرا |
|---|---|---|
manger | nous mangeons | بدون آن e، ترکیب go می‌شد و «گ» می‌داد |
commencer | nous commençons | بدون سدیل، co می‌شد و «ک» می‌داد |
استثناها
| استثنا | چه چیزی |
|---|---|
gn قاعده‌ی خودش را دارد | /ɲ/ — montagne، نه «گن» و نه «ژن» |
سدیل جلوی e/i غلط است | c خودش نرم است: ceci /sə.si/ نه çeci |
آن u در gu خوانده نمی‌شود | guitare /ɡi.taʁ/ — مگر با تِرِما: aiguë |
ch قاعده‌ی جدا | /ʃ/ — chat. ولی در کلمات یونانی /k/: chorale |
cc دو صدا | accepter /ak.sɛp.te/ — اولی «ک»، دومی «س» |
x | گاهی /ks/ (taxi)، گاهی /ɡz/ (exemple) |
مثال‌ها
| فرانسه | تلفظ | معنی |
|---|---|---|
garage | /ɡa.ʁaʒ/ | گاراژ |
gigot | /ʒi.ɡo/ | ران گوسفند |
guitare | /ɡi.taʁ/ | گیتار |
café | /ka.fe/ | قهوه |
cinéma | /si.ne.ma/ | سینما |
français | /fʁɑ̃.sɛ/ | فرانسوی |
nous mangeons | /nu mɑ̃.ʒɔ̃/ | می‌خوریم |
nous commençons | /nu kɔ.mɑ̃.sɔ̃/ | شروع می‌کنیم |
غلط‌های رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
nous mangons | nous mangeons | بدون آن e، «گ» خوانده می‌شود |
nous commencons | nous commençons | بدون سدیل، «ک» خوانده می‌شود |
çeci | ceci | جلوی e سدیل لازم نیست |
guitare را /ɡɥi.taʁ/ خواندن | /ɡi.taʁ/ | آن u فقط عایق است |
cinéma را «کینما» خواندن | /si.ne.ma/ | c جلوی i نرم است |
و چرا این قاعده وجود دارد
یک تغییر صوتی در لاتین، هزار سال پیش
در لاتین c همیشه «ک» بود و g همیشه «گ». بعد در قرون وسطی، این دو حرف جلوی مصوت‌های جلویی (e i) نرم شدند — چون زبان برای گفتنِ «کِ» ناچار بود جلوتر بیاید و کم‌کم به «س» رسید.
همین اتفاق در ایتالیایی و اسپانیایی هم افتاد، ولی به نتیجه‌ی متفاوتی رسید:
| فرانسه | ایتالیایی | اسپانیایی | تلفظ | |
|---|---|---|---|---|
ce | «س» | «چه» | «ث»/«س» | /sə/ |
ge | «ژ» | «جه» | «خ» | /ʒə/ |
و املا از قبلِ آن تغییر جا ماند — برای همین امروز مجبوریم با ç و u و e وصله‌اش کنیم.
نکته‌ی عملی: این قاعده تقریباً روی هر کلمه‌ای اجرا می‌شود. اگر کلمه‌ی تازه‌ای دیدی، همین را اعمال کن و درست خواهی خواند.
و یک استثنای پرکاربرد دارد: در second /sə.ɡɔ̃/ · seconde /sə.ɡɔ̃d/ · secondaire /sə.ɡɔ̃.dɛʁ/ آن c جلوی o صدای گ می‌دهد، نه ک. این تنها خانواده‌ی پرکاربردی است که از قاعده بیرون می‌زند — و چون seconde یعنی ثانیه، هر روز به کارت می‌آید.