FlexiLingoدر یک خط
le+ عدد + ماه — بدونde، بدون حرف بزرگ، و فقط روزِ اول عددِ ترتیبی می‌گیرد.
جدول
| روزهای هفته | ماه‌ها | فصل‌ها |
|---|---|---|
lundi /lœ̃.di/ — دوشنبه | janvier /ʒɑ̃.vje/ | le printemps /lə pʁɛ̃.tɑ̃/ — بهار |
mardi /maʁ.di/ — سه‌شنبه | février /fe.vʁi.je/ | l'été /le.te/ — تابستان |
mercredi /mɛʁ.kʁə.di/ — چهارشنبه | mars /maʁs/ | l'automne /lo.tɔn/ — پاییز |
jeudi /ʒø.di/ — پنجشنبه | avril /a.vʁil/ | l'hiver /li.vɛʁ/ — زمستان |
vendredi /vɑ̃.dʁə.di/ — جمعه | mai /mɛ/ | |
samedi /sam.di/ — شنبه | juin /ʒɥɛ̃/ | |
dimanche /di.mɑ̃ʃ/ — یکشنبه | juillet /ʒɥi.jɛ/ | |
août /ut/ | ||
septembre /sɛp.tɑ̃bʁ/ | ||
octobre /ɔk.tɔbʁ/ | ||
novembre /no.vɑ̃bʁ/ | ||
décembre /de.sɑ̃bʁ/ |
هفته‌ی فرانسه با
lundiشروع می‌شود، نه با یکشنبه. در تقویم‌ها و برنامه‌ها همیشه دوشنبه ستونِ اول است.
نوشتنِ تاریخ
| ساخت | نمونه | |
|---|---|---|
| قاعده | le /lə/ + عدد + ماه | le 15 mars /lə kɛ̃z maʁs/ |
| روزِ اول | le premier /lə pʁə.mje/ | le 1er janvier /lə pʁə.mje ʒɑ̃.vje/ |
| با روزِ هفته | le /lə/ + روز + عدد + ماه | le lundi 15 mars /lə lœ̃.di kɛ̃z maʁs/ |
| با سال | + سال | le 15 mars 2026 /lə kɛ̃z maʁs dø mil vɛ̃t.sis/ |
| پرسش | Quelle est la date ? /kɛ.l‿ɛ la dat/ |
سه چیزی که نباید بیاید:
| ❌ | ✅ |
|---|---|
le 15 de mars | le 15 mars |
le Mars | le mars — ماه حرف بزرگ نمی‌گیرد |
le quinzième mars | le quinze mars — فقط اول ترتیبی است |
حرف بزرگ — هیچ‌کدام
روز، ماه و فصل در فرانسه با حرف کوچک نوشته می‌شوند:
| فرانسه | انگلیسی |
|---|---|
lundi /lœ̃.di/ | Monday |
mars /maʁs/ | March /maʁʃ/ |
le printemps /lə pʁɛ̃.tɑ̃/ | Spring |
این یکی از پرتکرارترین غلط‌های نوشتاری است، چون انگلیسی برعکس عمل می‌کند.
le جلوی روز — یک تفاوتِ معنایی واقعی
| معنی | تلفظ | |
|---|---|---|
Lundi, je travaille. | دوشنبه‌ی این هفته کار می‌کنم | /lœ̃.di ʒə tʁa.vaj/ |
Le lundi, je travaille. | دوشنبه‌ها کار می‌کنم — عادت | /lə lœ̃.di ʒə tʁa.vaj/ |
همین برای le matin، le soir:
Le matin, je bois du café.— صبح‌ها قهوه می‌نوشم
حرف اضافه با ماه و فصل
| حرف اضافه | نمونه | |
|---|---|---|
| ماه | en /ɑ̃/ یا au mois de /o mwa də/ | en mars /ɑ̃ maʁs/ au mois de mars /o mwa də maʁs/ |
| سال | en /ɑ̃/ | en 2026 /ɑ̃ dø mil vɛ̃t.sis/ |
printemps /pʁɛ̃.tɑ̃/ | au /o/ | au printemps /o pʁɛ̃.tɑ̃/ |
été /e.te/ automne /o.tɔn/ hiver /i.vɛʁ/ | en /ɑ̃/ | en été /ɑ̃.n‿e.te/ en hiver /ɑ̃.n‿i.vɛʁ/ |
au printempsتنها فصلی است کهauمی‌گیرد — چون با صامت شروع می‌شود وenجلوی صامت اینجا کار نمی‌کند. بقیه با مصوت شروع می‌شوند.
عبارت‌های زمانی پرکاربرد
| فرانسه | تلفظ | معنی |
|---|---|---|
aujourd'hui | /o.ʒuʁ.dɥi/ | امروز |
hier | /jɛʁ/ | دیروز |
avant-hier | /a.vɑ̃.t‿jɛʁ/ | پریروز |
demain | /də.mɛ̃/ | فردا |
après-demain | /a.pʁɛ.də.mɛ̃/ | پس‌فردا |
la semaine dernière | /la sə.mɛn dɛʁ.njɛʁ/ | هفته‌ی گذشته |
la semaine prochaine | /la sə.mɛn pʁo.ʃɛn/ | هفته‌ی آینده |
le mois dernier | /lə mwa dɛʁ.nje/ | ماه گذشته |
l'année prochaine | /la.ne pʁo.ʃɛn/ | سال آینده |
en ce moment | /ɑ̃ sə mɔ.mɑ̃/ | این روزها |
de nos jours | /də no ʒuʁ/ | این زمان‌ها |
an یا année
| کِی | نمونه | |
|---|---|---|
an /ɑ̃/ | با عدد | deux ans /dø.z‿ɑ̃/ J'ai 30 ans. /ʒe tʁɑ̃.t‿ɑ̃/ |
année /a.ne/ | با صفت یا مدت | une bonne année /yn bɔ.n‿a.ne/ toute l'année /tut la.ne/ |
همین جفت برای jour/journée، matin/matinée، soir/soirée:
Bonjour— سلامِ لحظه‌ای ·Bonne journée— کلِ روز خوش
مثال‌ها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| امروز چندم است؟ | Quelle est la date ? | /kɛ.l‿ɛ la dat/ |
| پانزدهم مارس است. | C'est le quinze mars. | /sɛ lə kɛ̃z maʁs/ |
| اول ژانویه. | Le premier janvier. | /lə pʁə.mje ʒɑ̃.vje/ |
| دوشنبه می‌آیم. | Je viens lundi. | /ʒə vjɛ̃ lœ̃.di/ |
| دوشنبه‌ها کار می‌کنم. | Le lundi, je travaille. | /lə lœ̃.di ʒə tʁa.vaj/ |
| در مارس. | En mars. | /ɑ̃ maʁs/ |
| در بهار. | Au printemps. | /o pʁɛ̃.tɑ̃/ |
| در تابستان. | En été. | /ɑ̃.n‿e.te/ |
| سی سالم است. | J'ai trente ans. | /ʒe tʁɑ̃.t‿ɑ̃/ |
| روز خوش. | Bonne journée. | /bɔn ʒuʁ.ne/ |
غلط‌های رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
le 15 de mars | le 15 mars | بدون de |
le Mars | le mars | ماه حرف بزرگ نمی‌گیرد |
le quinzième mars | le quinze mars | فقط روزِ اول ترتیبی است |
J'ai trente années. | J'ai trente ans. | با عدد an می‌آید |
en printemps | au printemps | تنها فصلی که au می‌گیرد |
Lundi je travaille برای عادت | Le lundi, je travaille. | le عادت را می‌سازد |
اسمِ روزها از کجا آمده
هفت سیاره، هفت خدا
نامِ روزها در فرانسه از نامِ سیاره‌های رومی می‌آید و هر کدام -di دارند که همان dies لاتین است یعنی «روز»:
| روز | سیاره |
|---|---|
lundi /lœ̃.di/ | Luna — ماه |
mardi /maʁ.di/ | Mars — بهرام |
mercredi /mɛʁ.kʁə.di/ | Mercurius — تیر |
jeudi /ʒø.di/ | Jupiter — هرمز |
vendredi /vɑ̃.dʁə.di/ | Venus — ناهید |
samedi /sam.di/ | از sabbatum /sa.ba.tɔm/ — شنبه‌ی عبری |
dimanche /di.mɑ̃ʃ/ | از dies dominicus /di do.mi.ni.kys/ — روزِ خداوند |
دو تای آخر مسیحی‌اند و از الگو بیرون‌اند — و دقیقاً همان دو تایی‌اند که -di ندارند یا جایش عوض شده. dimanche تنها روزی است که di اولش است نه آخرش.
و همین در فارسی و انگلیسی هم رد دارد:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
انگلیسی Saturday | Saturn — کیوان | |
انگلیسی Sunday | خورشید | |
| فارسی «شنبه» | از همان sabbatum عبری | /sa.ba.tɔm/ |
سه زبان، سه مسیر، یک ریشه.
نکته‌ی عملی: اگر mardi و mercredi را قاطی می‌کنی — mardi = Mars = مریخ = سه‌شنبه، mercredi = Mercure = عطارد = چهارشنبه. ترتیبِ سیاره‌ها همان ترتیبِ روزهاست.