در یک خط
bonوbienهیچوقت باplusنمیآیند — شکلِ مقایسهایِ خودشان را دارند، و اولی صفت است و دومی قید.
فرمهای این صفحه
| فرم | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
meilleur | بهتر — صفت است، جای اسم را وصف میکند | /mɛ.jœʁ/ |
mieux | بهتر — قید است، فعل را وصف میکند | /mjø/ |
جدول
| پایه | نوع | مقایسه | برترین |
|---|---|---|---|
bon /bɔ̃/ — خوب | صفت | meilleur /mɛ.jœʁ/ | le meilleur /lə mɛ.jœʁ/ |
bien /bjɛ̃/ — خوب، خوببودن | قید | mieux /mjø/ | le mieux /lə mjø/ |
mauvais /mo.vɛ/ — بد | صفت | pire /piʁ/ plus mauvais /ply mo.vɛ/ | le pire /lə piʁ/ |
mal /mal/ — بد | قید | pis /pi/ plus mal /ply mal/ | le pis /lə pi/ (کهنه) |
petit /pə.ti/ — کوچک | صفت | moindre /mwɛ̃dʁ/ plus petit /ply pə.ti/ | le moindre /lə mwɛ̃dʁ/ |
plus bonوplus bienهر دو غلطاند. ولیmoins bonدرست است — بیقاعدگی فقط سمتِ «بیشتر» را میگیرد.
meilleur یا mieux؟ — تنها سؤالی که مهم است
meilleur صفت است، پس اسم را وصف میکند. mieux قید است، پس فعل را.
| نمونه | تلفظ | |
|---|---|---|
صفت — با اسم یا بعد از être | C'est un meilleur livre. Ce livre est meilleur. | /sɛ.t‿œ̃ mɛ.jœʁ livʁ/ · /sə livʁ ɛ mɛ.jœʁ/ |
| قید — با فعلِ عمل | Il travaille mieux. Ça va mieux. | /il tʁa.vaj mjø/ · /sa va mjø/ |
یک تستِ ساده: جای آن کلمه، «خوبتر» میگذاری یا «بهتر»؟
اگر میشود «چیزِ بهتری» →
meilleur. اگر میشود «بهتر انجام دادن» →mieux.
و meilleur مثل هر صفتی مطابقت میکند
| تلفظ | ||
|---|---|---|
| مذکر مفرد | meilleur | /mɛ.jœʁ/ |
| مؤنث مفرد | meilleure | /mɛ.jœʁ/ |
| مذکر جمع | meilleurs | /mɛ.jœʁ/ |
| مؤنث جمع | meilleures | /mɛ.jœʁ/ |
mieux قید است، پس هیچوقت تغییر نمیکند.
pire — و اینکه plus mauvais هم درست است
pire /piʁ/ | معنویِ شدیدتر — C'est pire que je pensais. /sɛ piʁ kə ʒə pɑ̃.sɛ/ |
plus mauvais /ply mo.vɛ/ | کیفیتِ عینی — Ce vin est plus mauvais. /sə vɛ̃ ɛ ply mo.vɛ/ |
هر دو پذیرفتهاند. pire رسمیتر و رایجتر است.
moindre — تقریباً همیشه معنوی
plus petit /ply pə.ti/ | اندازهی فیزیکی — une plus petite maison /yn ply pə.tit mɛ.zɔ̃/ |
moindre /mwɛ̃dʁ/ | اهمیت و درجه — un problème de moindre importance /œ̃ pʁɔ.blɛm də mwɛ̃dʁ ɛ̃.pɔʁ.tɑ̃s/ |
و در یک عبارتِ پرکاربرد:
sans le moindre doute— بدون کوچکترین شکle moindre effort— کمترین تلاش
عبارتهای ساختهشده روی اینها
| عبارت | تلفظ | معنی |
|---|---|---|
de mieux en mieux | /də mjø ɑ̃ mjø/ | بهتر و بهتر |
de pire en pire | /də piʁ ɑ̃ piʁ/ | بدتر و بدتر |
Ça va mieux. | /sa va mjø/ | بهتر شدهام |
Il vaut mieux … | /il vo mjø/ | بهتر است که… |
faire de son mieux | /fɛʁ də sɔ̃ mjø/ | نهایتِ تلاش را کردن |
au pire | /o piʁ/ | در بدترین حالت |
tant mieux | /tɑ̃.mjø/ | چه بهتر |
tant pis | /tɑ̃.pi/ | عیبی ندارد، بگذار باشد |
le meilleur ami | /lə mɛ.jœ.ʁ‿a.mi/ | بهترین دوست |
Il vaut mieux+ مصدر یکی از پرکاربردترین ساختهای گفتاری است:Il vaut mieux partir maintenant.— بهتر است حالا برویم.
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| این کتاب بهتر است. | Ce livre est meilleur. | /sə livʁ ɛ mɛ.jœʁ/ |
| بهتر کار میکند. | Il travaille mieux. | /il tʁa.vaj mjø/ |
| حالم بهتر است. | Ça va mieux. | /sa va mjø/ |
| بهترین دوستم. | Mon meilleur ami. | /mɔ̃ mɛ.jœ.ʁ‿a.mi/ |
| از آنچه فکر میکردم بدتر است. | C'est pire que je pensais. | /sɛ piʁ kə ʒə pɑ̃.sɛ/ |
| بهتر است حالا برویم. | Il vaut mieux partir maintenant. | /il vo mjø paʁ.tiʁ mɛ̃t.nɑ̃/ |
| بهتر و بهتر میشود. | Ça va de mieux en mieux. | /sa va də mjø.z‿ɑ̃ mjø/ |
| نهایتِ تلاشم را کردم. | J'ai fait de mon mieux. | /ʒe fɛ də mɔ̃ mjø/ |
| بهترین راهحل. | La meilleure solution. | /la mɛ.jœʁ sɔ.ly.sjɔ̃/ |
| در بدترین حالت، فردا. | Au pire, demain. | /o piʁ də.mɛ̃/ |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
plus bon | meilleur | بیقاعده است |
plus bien | mieux | همین |
Il travaille meilleur. | Il travaille mieux. | فعل قید میخواهد |
C'est mieux livre. | C'est un meilleur livre. | اسم صفت میخواهد |
la meilleur solution | la meilleure solution | meilleur مطابقت میکند |
de mieux en meilleur | de mieux en mieux | عبارتِ ثابت است |
چرا این چهارتا مقاومت کردند
پرکاربردترین کلمهها دیرتر منظم میشوند
یک قاعدهی عمومی در همهی زبانها: هرچه کلمهای پرکاربردتر باشد، بیشتر احتمال دارد شکلِ بیقاعدهی قدیمیاش را نگه دارد.
چون شکلِ بیقاعده را باید تکتک شنید و حفظ کرد — و کلمهای که روزی صد بار میشنوی، بهراحتی حفظ میشود. کلمهای که سالی یک بار میشنوی، ذهن با قاعدهی عمومی بازسازیاش میکند و کمکم منظم میشود.
همین الگو در فارسی هم هست: «رفتن ← رفت» بیقاعده مانده چون پرکاربرد است، ولی فعلهای تازه همه با قاعده صرف میشوند.
و در انگلیسی: good → better · bad → worse — دقیقاً همان دو کلمهای که در فرانسه بیقاعدهاند. این تصادفی نیست؛ هر دو زبان همان چیزی را نگه داشتهاند که هر روز به کار میرود.
نکتهی عملی: برای همین این چهارتا را جدا حفظ کن، ولی نگران بقیه نباش — هیچ صفتِ دیگری در فرانسه مقایسهی بیقاعده ندارد.