FlexiLingoدر یک خط
صفت را مؤنث کن و
-mentبچسبان — و قید هیچ‌وقت تغییر نمی‌کند، چون فعل جنسیت و شماره ندارد.
فرم‌های این صفحه
| فرم | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
-ment | پسوندِ قیدساز — معادلِ «ـانه» یا «با ...» در فارسی | /mɑ̃/ |
جدول
| صفت مذکر | صفت مؤنث | قید |
|---|---|---|
lent /lɑ̃/ | lente /lɑ̃t/ | lentement /lɑ̃t.mɑ̃/ |
heureux /ø.ʁø/ | heureuse /ø.ʁøz/ | heureusement /ø.ʁøz.mɑ̃/ |
doux /du/ | douce /dus/ | doucement /dus.mɑ̃/ |
naturel /na.ty.ʁɛl/ | naturelle /na.ty.ʁɛl/ | naturellement /na.ty.ʁɛl.mɑ̃/ |
sérieux /se.ʁjø/ | sérieuse /se.ʁjøz/ | sérieusement /se.ʁjøz.mɑ̃/ |
franc /fʁɑ̃/ | franche /fʁɑ̃ʃ/ | franchement /fʁɑ̃ʃ.mɑ̃/ |
actif /ak.tif/ | active /ak.tiv/ | activement /ak.tiv.mɑ̃/ |
وقتی صفت به مصوت ختم شود، مؤنث لازم نیست
اگر شکلِ مذکر با مصوت تمام شود، همان را برمی‌داری:
| صفت | قید |
|---|---|
vrai /vʁɛ/ | vraiment /vʁɛ.mɑ̃/ |
poli /po.li/ | poliment /po.li.mɑ̃/ |
absolu /ab.so.ly/ | absolument /ab.so.ly.mɑ̃/ |
facile /fa.sil/ | facilement /fa.sil.mɑ̃/ |
rapide /ʁa.pid/ | rapidement /ʁa.pid.mɑ̃/ |
دو گروهِ باقاعده‌ی دیگر
صفت‌های -ant و -ent پسوندشان فرق می‌کند:
| پایان صفت | پسوند قید | نمونه |
|---|---|---|
-ant | -amment | constant /kɔ̃s.tɑ̃/ → constamment /kɔ̃s.ta.mɑ̃/ |
-ent | -emment | récent /ʁe.sɑ̃/ → récemment /ʁe.sa.mɑ̃/ |
و هر دو یک‌جور تلفظ می‌شوند: /amɑ̃/.
constammentوrécemmentقافیه‌اند، با اینکه یکیaدارد و دیگریe.
استثنای این گروه: lent → lentement (نه lemmentlent مؤنثِ منظم دارد.
قیدهای بی‌قاعده
| صفت | قید | یادداشت |
|---|---|---|
bon /bɔ̃/ | bien /bjɛ̃/ | نه bonnement /bɔn.mɑ̃/ |
mauvais /mo.vɛ/ | mal /mal/ | |
meilleur /mɛ.jœʁ/ | mieux /mjø/ | |
petit /pə.ti/ | peu /pø/ | |
gentil /ʒɑ̃.ti/ | gentiment /ʒɑ̃.ti.mɑ̃/ | e /ə/ می‌افتد |
bref /bʁɛf/ | brièvement /bʁi.ɛv.mɑ̃/ | |
précis /pʁe.si/ | précisément /pʁe.si.ze.mɑ̃/ | e /ə/ می‌شود é /e/ |
énorme /e.nɔʁm/ | énormément /e.nɔʁ.me.mɑ̃/ | همین |
profond /pʁo.fɔ̃/ | profondément /pʁo.fɔ̃.de.mɑ̃/ | همین |
آن گروهِ آخر یک الگو دارد: چند صفت،
eی مؤنث را بهéتبدیل می‌کنند.précisément·énormément·profondément·aveuglément.
قیدهایی که از صفت ساخته نشده‌اند
بخش بزرگی از قیدهای پرکاربرد -ment ندارند و باید مستقل حفظ شوند:
| دسته | قیدها | تلفظ |
|---|---|---|
| زمان | hier aujourd'hui demain déjà encore toujours jamais souvent parfois bientôt tard tôt | /jɛʁ/ · /o.ʒuʁ.dɥi/ · /də.mɛ̃/ · /de.ʒa/ · /ɑ̃.kɔʁ/ · /tu.ʒuʁ/ · /ʒa.mɛ/ · /su.vɑ̃/ · /paʁ.fwa/ · /bjɛ̃.to/ · /taʁ/ · /to/ |
| مکان | ici là partout ailleurs dedans dehors dessus dessous | /i.si/ · /la/ · /paʁ.tu/ · /a.jœʁ/ · /də.dɑ̃/ · /də.ɔʁ/ · /də.sy/ · /də.su/ |
| مقدار | beaucoup peu trop assez très presque | /bo.ku/ · /pø/ · /tʁo/ · /a.se/ · /tʁɛ/ · /pʁɛsk/ |
| حالت | bien mal vite ensemble ainsi | /bjɛ̃/ · /mal/ · /vit/ · /ɑ̃.sɑ̃bl/ · /ɛ̃.si/ |
| تصدیق و تردید | oui non peut-être sans doute bien sûr | /wi/ · /nɔ̃/ · /pø.tɛtʁ/ · /sɑ̃ dut/ · /bjɛ̃ syʁ/ |
viteقیدِ بی‌صفت است: صفتشrapideاست.Il court viteولیune voiture rapide. شکلِrapidementهم درست است ولی رسمی‌تر.
صفتی که نقشِ قید بازی می‌کند
چند صفت بدونِ تغییر به‌جای قید می‌آیند، و در این حالت مطابقت نمی‌کنند:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
parler fort | بلند حرف زدن | /paʁ.le fɔʁ/ |
parler bas | آهسته حرف زدن | /paʁ.le ba/ |
coûter cher | گران درآمدن | /ku.te ʃɛʁ/ |
sentir bon | بوی خوب دادن | /sɑ̃.tiʁ bɔ̃/ |
travailler dur | سخت کار کردن | /tʁa.va.je dyʁ/ |
voir clair | واضح دیدن | /vwaʁ klɛʁ/ |
دقت کن: Ces fleurs sentent bon — نه bonnes
مثال‌ها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| آهسته حرف بزن. | Parle lentement. | /paʁl lɑ̃t.mɑ̃/ |
| خوشبختانه آمد. | Heureusement, il est venu. | /ø.ʁøz.mɑ̃ i.l‿ɛ və.ny/ |
| واقعاً خسته‌ام. | Je suis vraiment fatigué. | /ʒə sɥi vʁɛ.mɑ̃ fa.ti.ɡe/ |
| مرتب دیر می‌کند. | Il est constamment en retard. | /i.l‿ɛ kɔ̃s.ta.mɑ̃.n‿ɑ̃ ʁə.taʁ/ |
| به‌تازگی رسیدم. | Je suis arrivé récemment. | /ʒə sɥi.z‿a.ʁi.ve ʁe.sa.mɑ̃/ |
| خوب کار می‌کند. | Il travaille bien. | /il tʁa.vaj bjɛ̃/ |
| تند می‌دود. | Il court vite. | /il kuʁ vit/ |
| گران درمی‌آید. | Ça coûte cher. | /sa kut ʃɛʁ/ |
| بوی خوبی می‌دهد. | Ça sent bon. | /sa sɑ̃ bɔ̃/ |
| مؤدبانه جواب داد. | Il a répondu poliment. | /i.l‿a ʁe.pɔ̃.dy pɔ.li.mɑ̃/ |
غلط‌های رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
lentment | lentement | از مؤنث ساخته می‌شود |
bonnement | bien | بی‌قاعده |
Il travaille bon. | Il travaille bien. | فعل قید می‌خواهد |
Ces fleurs sentent bonnes. | … sentent bon. | اینجا bon قید است |
récemment را /ʁe.sɛ.mɑ̃/ خواندن | /ʁe.sa.mɑ̃/ | -emment صدای /a/ می‌دهد |
vraiement | vraiment | صفت به مصوت ختم شده، e اضافه نمی‌شود |
آن -ment از کجا آمد
یک اسم که پسوند شد
-ment از لاتین mente می‌آید — حالتِ ابزاریِ mens به معنی «ذهن»، یعنی «با ذهنِ …».
در لاتینِ متأخر می‌گفتند clara mente یعنی «با ذهنی روشن». mente مؤنث بود، پس صفتِ همراهش هم مؤنث می‌آمد: clara.
بعد این ترکیب چنان پرکاربرد شد که به یک کلمه چسبید و معنیِ اصلی‌اش فراموش شد: clairement = «به‌روشنی».
و همین توضیح می‌دهد چرا قید از مؤنث ساخته می‌شود — چون آن menteی حذف‌شده مؤنث بود. یک قاعده که هزار سال بعد هنوز اثرش مانده.
همین در اسپانیایی و ایتالیایی هم هست:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
| اسپانیایی | claramente | /kla.ʁa.mɑ̃t/ |
| ایتالیایی | chiaramente | /ʃja.ʁa.mɑ̃t/ |
| فرانسه | clairement | /klɛʁ.mɑ̃/ |
هر سه همان clara menteی لاتین‌اند.