چیت‌شیت فرانسه

حرف اضافه‌ی مکان

dans sur sous chez — و کدام کجاA1

این صفحه را دک کن۳۱ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

à مکانِ خنثی است، dans درونِ چیزی، sur روی چیزی، و chez فقط برای خانه و محلِ کارِ آدم‌ها.

جدول

فرانسهمعنینمونه
à /a/در، بهà la maison /a la mɛ.zɔ̃/
dans /dɑ̃/داخلِdans la boîte /dɑ̃ la bwat/
sur /syʁ/رویsur la table /syʁ la tabl/
sous /su/زیرِsous la table /su la tabl/
devant /də.vɑ̃/جلویdevant la porte /də.vɑ̃ la pɔʁt/
derrière /dɛ.ʁjɛʁ/پشتِderrière moi /dɛ.ʁjɛʁ mwa/
entre /ɑ̃tʁ/بینِ (دو تا)entre la banque et la poste /ɑ̃tʁ la bɑ̃k e la pɔst/
parmi /paʁ.mi/میانِ (چندتا)parmi les étudiants /paʁ.mi le.z‿e.ty.djɑ̃/
contre /kɔ̃tʁ/چسبیده بهcontre le mur /kɔ̃tʁ lə myʁ/
près de /pʁɛ də/نزدیکِprès de la gare /pʁɛ də la ɡaʁ/
loin de /lwɛ̃ də/دور ازloin d'ici /lwɛ̃ di.si/
à côté de /a ko.te də/کنارِà côté de moi /a ko.te də mwa/
en face de /ɑ̃ fas də/روبه‌رویen face de l'hôtel /ɑ̃ fas də lo.tɛl/
au-dessus de /o.də.sy də/بالای (بدون تماس)au-dessus du lit /o.də.sy dy li/
au-dessous de /o.də.su də/پایینِau-dessous de zéro /o.də.su də ze.ʁo/
au milieu de /o mi.ljø də/وسطِau milieu de la rue /o mi.ljø də la ʁy/
autour de /o.tuʁ də/دورِautour de la table /o.tuʁ də la tabl/
le long de /lə lɔ̃ də/در امتدادِle long de la rivière /lə lɔ̃ də la ʁi.vjɛʁ/
chez /ʃe/نزدِ، خانه‌یchez moi /ʃe mwa/
vers /vɛʁ/به‌سمتِvers la sortie /vɛʁ la sɔʁ.ti/
par /paʁ/از راهِpar la fenêtre /paʁ la fə.nɛtʁ/

آن‌هایی که de دارند، با حرف تعریف ادغام می‌شوند: près du parc · à côté des enfants.

chez — کلمه‌ای که در فارسی معادل ندارد

chez فقط با آدم می‌آید، نه با مکان:

✅❌
chez moi — خانه‌ی منchez la maison
chez le médecin — مطبِ دکترchez l'hôpital
chez Marie — خانه‌ی ماری
chez le coiffeur — آرایشگاه
chez Renault — شرکتِ رنو

و یک معنیِ مجازی هم دارد:

Chez les Français, on mange tard. — نزدِ فرانسوی‌ها دیر غذا می‌خورند

اگر مکان اسمِ خودش را داشته باشد، à می‌آید:

با chezبا à
chez le médecin /ʃe lə me.də.sɛ̃/à l'hôpital /a lo.pi.tal/
chez le boulanger /ʃe lə bu.lɑ̃.ʒe/à la boulangerie /a la bu.lɑ̃ʒ.ʁi/
chez le coiffeur /ʃe lə kwa.fœʁ/au salon de coiffure /o sa.lɔ̃ də kwa.fyʁ/

à یا dans — تفاوتی که ظریف است

معنیتلفظ
Je suis à la maison.خانه‌ام — مکانِ کلی/ʒə sɥi a la mɛ.zɔ̃/
Je suis dans la maison.داخلِ خانه‌ام — در برابر بیرونِ آن/ʒə sɥi dɑ̃ la mɛ.zɔ̃/
Je vais à l'école.مدرسه می‌روم — مقصد/ʒə vɛ.z‿a le.kɔl/
Je suis dans la classe.داخل کلاسم — درون/ʒə sɥi dɑ̃ la klas/

قاعده‌ی عملی: اگر مقصد یا مکانِ کلی است، à. اگر «داخلِ» چیزی در برابر «بیرونِ» آن است، dans.

dans وقتی مکان نیست

dans یعنی «در / توی». معنیِ اصلی‌اش «داخلِ جایی» است، ولی فرانسوی همین «توی» را جاهایی هم می‌گذارد که فارسی «در» می‌گوید و مکان نیست:

نمونهیعنیتلفظ
Qu'est-ce que vous faites dans la vie ?شغلتان چیست؟ — کلمه‌به‌کلمه: «در زندگی چه کار می‌کنید؟»/kɛs.kə vu fɛt dɑ̃ la vi/
dans une heureیک ساعتِ دیگر — زمان، نه مکان/dɑ̃z yn œʁ/
dans le journalدر روزنامه/dɑ̃ lə ʒuʁ.nal/
dans ce casدر این صورت/dɑ̃ sə ka/

dans la vie را جدا ترجمه نکن. کلِ جمله یک پرسشِ ثابت برای شغل است، مثلِ «چه‌کاره‌اید؟» در فارسی. جوابش: Je suis professeur. /ʒə sɥi pʁo.fɛ.sœʁ/ یا Je travaille dans une banque. /ʒə tʁa.vaj dɑ̃z yn bɑ̃k/

dans یا sur — با وسایل نقلیه

این یکی حفظی است و در آزمون می‌آید:

با dansبا surبا enبا à
dans la voiture /dɑ̃ la vwa.tyʁ/sur le vélo /syʁ lə ve.lo/en voiture /ɑ̃ vwa.tyʁ/à vélo /a ve.lo/
dans le train /dɑ̃ lə tʁɛ̃/sur la moto /syʁ la mo.to/en train /ɑ̃ tʁɛ̃/à moto /a mo.to/
dans le bus /dɑ̃ lə bys/en avion /ɑ̃.n‿a.vjɔ̃/à pied /a pje/
dans l'avion /dɑ̃ la.vjɔ̃/en bus /ɑ̃ bys/à cheval /a ʃə.val/

تفاوتِ en و dans اینجا:

تلفظ
Je voyage en train.با قطار سفر می‌کنم — وسیله/ʒə vwa.jaʒ ɑ̃ tʁɛ̃/
Je suis dans le train.داخلِ قطارم — مکان/ʒə sɥi dɑ̃ lə tʁɛ̃/

قاعده‌ی en و à برای وسیله: اگر داخلش می‌نشینی → en. اگر رویش می‌نشینی یا با بدنت → à.

کشور و شهر

قاعده‌ی کامل در lieux-a-en-au است. خلاصه‌اش:

حرف اضافهنمونه
شهرà /a/à Toronto /a to.ʁɔ̃.to/
کشورِ مؤنثen /ɑ̃/en France /ɑ̃ fʁɑ̃s/
کشورِ مذکرau /o/au Canada /o ka.na.da/
کشورِ جمعaux /o/aux États-Unis /o.z‿e.ta.zy.ni/

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
کتاب روی میز است.Le livre est sur la table./lə li.vʁ‿ɛ syʁ la tabl/
در جعبه است.C'est dans la boîte./sɛ dɑ̃ la bwat/
خانه‌ام می‌روم.Je vais chez moi./ʒə vɛ ʃe mwa/
پیش دکتر می‌روم.Je vais chez le médecin./ʒə vɛ ʃe lə med.sɛ̃/
نزدیک ایستگاه.Près de la gare./pʁɛ də la ɡaʁ/
کنارِ من بنشین.Assieds-toi à côté de moi./a.sje twa a ko.te də mwa/
روبه‌روی هتل.En face de l'hôtel./ɑ̃ fas də lo.tɛl/
بین بانک و پست.Entre la banque et la poste./ɑ̃tʁ la bɑ̃k e la pɔst/
با قطار سفر می‌کنم.Je voyage en train./ʒə vwa.jaʒ ɑ̃ tʁɛ̃/
با دوچرخه می‌روم.Je vais à vélo./ʒə vɛ.z‿a ve.lo/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
Je vais la gare.Je vais à la gare.فعل حرکت هیچ‌وقت مستقیم اسمِ مکان نمی‌گیرد
chez la maisonà la maisonchez فقط با آدم
près la gareprès de la gareprès همیشه de می‌خواهد
à côté de le parcà côté du parcادغام اجباری
en le traindans le trainen بدون حرف تعریف می‌آید
sur la voiture برای داخلشdans la voitureداخلش می‌نشینی
entre les troisparmi les troisentre برای دو تا

چرا chez هیچ معادلی ندارد

از یک اسم به یک حرف اضافه

chez از لاتین casa می‌آید — یعنی «خانه، کلبه».

در فرانسه‌ی قدیم می‌گفتند en chies Marie یعنی «در خانه‌ی ماری»، و کم‌کم آن اسم فرسوده شد و به یک حرف اضافه تبدیل شد.

برای همین chez هنوز بوی «خانه» می‌دهد — و توضیح می‌دهد چرا فقط با آدم می‌آید. خانه مالِ آدم است، نه مالِ ساختمان.

و همین توضیح می‌دهد چرا معنیِ مجازی‌اش هم کار می‌کند:

chez les jeunes — «در خانه‌ی جوانان»، یعنی «میانِ جوانان»

در اسپانیایی و ایتالیایی این اتفاق نیفتاد و همان casa اسم ماند: en casa de María. فرانسه تنها زبانی است که این را به یک حرف اضافه‌ی تک‌کلمه‌ای تبدیل کرد.

نکته‌ی عملی: هر جا در فارسی می‌گویی «خانه‌ی کسی»، «پیشِ کسی»، «مطبِ کسی» یا «دفترِ کسی»، در فرانسه chez است. اگر مکان اسمِ مستقل دارد (hôpital، boulangerie)، à است.

مرتبط