در یک خط
àیعنی «سرِ». سرِ کوچه · سرِ ساعت هشت — یک جای مشخص، چه روی نقشه چه روی ساعت. و همانàوقتی پای آدم وسط باشد، یعنی چیزی به او میرسد.
فرمهای این صفحه
| فرم | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
à | به · در · سرِ — یک نقطه در مکان، زمان، یا گیرنده | /a/ |
جدول
| # | کار | یعنی | نمونه | تلفظ |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | نقطه در مکان | کجا — چه مقصد، چه محلِ ثابت | Je vais à Paris. | /ʒə vɛ.z‿a pa.ʁi/ |
| ۲ | نقطه در زمان | کِی | à midi | /a mi.di/ |
| ۳ | گیرنده | چیزی به چه کسی میرسد | Je parle à Marie. | /ʒə paʁl a ma.ʁi/ |
| ۴ | مشخصه | این چیز برای چیست یا چه ویژگیای دارد | une machine à laver | /yn ma.ʃi.n‿a la.ve/ |
هر چهارتا یک کار میکنند: انگشت میگذارند روی یک جا. بقیهاش جزئیات است.
«نقطه» یعنی چه — سادهترین شکلش
فارسی برای این یک کلمه دارد که هر روز میگوییاش: «سرِ».
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| سرِ کوچه | au coin de la rue | /o kwɛ̃ də la ʁy/ |
| سرِ ساعت هشت | à huit heures | /a ɥi.t‿œʁ/ |
| سرِ کار | au travail | /o tʁa.vaj/ |
«سرِ» یعنی یک جای مشخص که میشود انگشت گذاشت رویش. نقشه و صفحهی ساعت هر دو یک چیزند: صفحهای با جاهای مشخص. à میگوید «اینجا».
و همین توضیح میدهد کجا à نمیآید: «سرِ فردا» در فارسی هم گفته نمیشود، چون فردا نقطه نیست، یک روزِ کامل است. پس demain هم در فرانسه لخت میآید:
Je pars à huit heures et je reviens demain.
همان حسی که در فارسی داری درست است — فقط فارسی «سرِ» را اختیاری کرده و فرانسه اجباری.
۱) نقطه در مکان — اینجا فرانسه از انگلیسی و فارسی سادهتر است
فارسی برای رفتن «به» میگوید و برای بودن «در». انگلیسی to و at. فرانسه برای هر دو فقط à:
| فارسی | فرانسه | حرف اضافه |
|---|---|---|
| به پاریس میروم | Je vais à Paris. /ʒə vɛ.z‿a pa.ʁi/ | à /a/ |
| در پاریس هستم | Je suis à Paris. /ʒə sɥi a pa.ʁi/ | همان à /a/ |
| به مدرسه میروم | Je vais à l'école. /ʒə vɛ.z‿a le.kɔl/ | à /a/ |
| در مدرسه هستم | Je suis à l'école. /ʒə sɥi a le.kɔl/ | همان à /a/ |
حرکت یا سکون را فعل تعیین میکند، نه حرف اضافه.
allerحرکت دارد،êtreندارد —àدر هر دو یکی است.
ولی برای کشور فرق میکند: à Paris ✅ ولی au Canada · en France — قاعدهاش در lieux-a-en-au.
۲) نقطه در زمان
| نمونه | معنی | تلفظ |
|---|---|---|
à midi | ظهر | /a mi.di/ |
à huit heures | ساعت هشت | /a ɥi.t‿œʁ/ |
à demain | تا فردا — خداحافظیِ رایج | /a də.mɛ̃/ |
au printemps | در بهار — à + le printemps | /o pʁɛ̃.tɑ̃/ |
de neuf heures à cinq heures | از ۹ تا ۵ | /də nœ.v‿œʁz a sɛ̃k œʁ/ |
àیک لحظه است، نه یک بازه. برای بازهen,pendant,dansداری — درprepositions-temps.
۳) گیرنده — و این همان جایی است که فارسی گمراهت میکند
وقتی چیزی به کسی میرسد، آن کس با à میآید:
| فرانسه | معنی | تلفظ |
|---|---|---|
parler à quelqu'un | با کسی حرف زدن | /paʁ.le a kɛl.kœ̃/ |
donner à quelqu'un | به کسی دادن | /dɔ.ne a kɛl.kœ̃/ |
téléphoner à quelqu'un | به کسی تلفن زدن | /te.le.fo.ne a kɛl.kœ̃/ |
répondre à quelqu'un | به کسی جواب دادن | /ʁe.pɔ̃dʁ a kɛl.kœ̃/ |
penser à quelque chose | به چیزی فکر کردن | /pɑ̃.se a kɛl.kə ʃɔz/ |
demander à quelqu'un | از کسی پرسیدن | /də.mɑ̃.de a kɛl.kœ̃/ |
دو تای آخر تلهاند:
penser à /pɑ̃.se a/ | فارسی «به» دارد ✅ همخوان است |
demander à /də.mɑ̃.de a/ | فارسی «از» میگوید، فرانسه à /a/ — ناهمخوان |
téléphoner à /te.le.fo.ne a/ | انگلیسی call somebody بدون حرف اضافه — ناهمخوان |
پس نه از فارسی حدس بزن نه از انگلیسی. حرف اضافه را با خودِ فعل حفظ کن — فهرستش در
verbe-prepositions، و ضمیرِ جایگزینش درpronoms-coi.
و یک کاربردِ خویشاوند: مالکیت بعد از être:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
C'est à moi. | مالِ من است | /sɛ.t‿a mwa/ |
Ce livre est à Marie. | این کتاب مالِ ماری است | /sə livʁ ɛ.t‿a ma.ʁi/ |
۴) مشخصه — این برای چیست، یا چه ویژگیای دارد
| نمونه | معنی | چه میگوید | تلفظ |
|---|---|---|---|
une machine à laver | ماشین لباسشویی | کاربردش | /yn ma.ʃi.n‿a la.ve/ |
un verre à vin | گیلاسِ شرابخوری | کاربردش | /œ̃ vɛʁ a vɛ̃/ |
une brosse à dents | مسواک | کاربردش | /yn bʁɔs a dɑ̃/ |
une fille aux yeux bleus | دخترِ چشمآبی | ویژگیاش | /yn fij o.z‿jø blø/ |
un menu à quinze euros | منوی پانزده یورویی | قیمتش | /œ̃ mə.ny a kɛ̃.z‿ø.ʁo/ |
à pied à vélo | پیاده · با دوچرخه | شیوهاش | /a pje/ · /a ve.lo/ |
تلهی کلاسیک —
àکاربرد است وdeمحتوا:
un verre à vin= گیلاسی که برای شراب ساخته شده، شاید خالیun verre de vin= یک گیلاس پر از شراب
و یک کارِ پنجم: à + مصدر
اینجا à معنی «برای» میدهد، یا صرفاً وصلِ فعل است:
| ساخت | نمونه | معنی |
|---|---|---|
فعل + à /a/ + مصدر | commencer à parler /kɔ.mɑ̃.se a paʁ.le/ | شروع به حرف زدن |
apprendre à nager /a.pʁɑ̃dʁ a na.ʒe/ | شنا یاد گرفتن | |
réussir à finir /ʁe.y.siʁ a fi.niʁ/ | موفق شدن به تمام کردن | |
اسم + à /a/ + مصدر | quelque chose à faire /kɛl.kə ʃɔ.z‿a fɛʁ/ | چیزی برای انجام دادن |
une chambre à louer /yn ʃɑ̃bʁ a lwe/ | اتاقی برای اجاره | |
صفت + à /a/ + مصدر | facile à comprendre /fa.sil a kɔ̃.pʁɑ̃dʁ/ | آسان برای فهمیدن |
استثناها
| استثنا | چه چیزی |
|---|---|
à /a/ + le /lə//les /le/ میچسبد | au /o/ و aux /o/ — اجباری، بیاستثنا. تفصیلش در au-du-des |
شهر à /a/ میگیرد، کشور نه | à Toronto /a to.ʁɔ̃.to/ ولی au Canada /o ka.na.da/ en France /ɑ̃ fʁɑ̃s/ — در lieux-a-en-au /ljø.za.ɑ̃.no/ |
وسیلهی نقلیه: à /a/ یا en /ɑ̃/؟ | اگر رویش مینشینی à /a/ (à pied /a pje/ à vélo /a ve.lo/ à cheval /a ʃə.val/)، اگر داخلش مینشینی en /ɑ̃/ (en voiture /ɑ̃ vwa.tyʁ/ en bus /ɑ̃ bys/ en avion /ɑ̃.n‿a.vjɔ̃/) |
à /a/ قبل از ضمیرِ مفعولیِ مستقیم نمیآید | Je le vois. /ʒə lə vwa/ نه Je vois à lui /ʒə vwa.z‿a lɥi/à /a/ میگیرد |
à /a/ با اکسان، a /a/ بدون آن | à /a/ حرف اضافه است، a /a/ سومِشخصِ avoir /a.vwaʁ/: Il a un livre. /i.l‿a œ̃ livʁ/ در برابر Il va à Paris. /il va a pa.ʁi/ همآوا هستند — در homophones /o.mo.fon/ |
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| به پاریس میروم | Je vais à Paris. | /ʒə vɛ.z‿a pa.ʁi/ |
| در پاریس هستم | Je suis à Paris. | /ʒə sɥi a pa.ʁi/ |
| قطار ظهر میرسد | Le train arrive à midi. | /lə tʁɛ̃ a.ʁiv a mi.di/ |
| با ماری حرف میزنم | Je parle à Marie. | /ʒə paʁl a ma.ʁi/ |
| به تو فکر میکنم | Je pense à toi. | /ʒə pɑ̃s a twa/ |
| مالِ من است | C'est à moi. | /sɛ.t‿a mwa/ |
| ماشین لباسشویی | une machine à laver | /yn ma.ʃin a la.ve/ |
| گیلاسِ شرابخوری | un verre à vin | /œ̃ vɛʁ a vɛ̃/ |
| دخترِ چشمآبی | une fille aux yeux bleus | /yn fij o.z‿jø blø/ |
| منوی پانزده یورویی | un menu à quinze euros | /œ̃ mə.ny a kɛ̃.z‿ø.ʁo/ |
| پیاده میروم | Je vais à pied. | /ʒə vɛ.z‿a pje/ |
| کاری برای انجام دادن دارم | J'ai quelque chose à faire. | /ʒe kɛl.kə ʃoz a fɛʁ/ |
| کمکم میفهمم | Je commence à comprendre. | /ʒə kɔ.mɑ̃s a kɔ̃.pʁɑ̃dʁ/ |
| تا فردا! | À demain ! | /a də.mɛ̃/ |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
Je suis dans Paris. | Je suis à Paris. | برای شهر à است، چه بروی چه آنجا باشی |
Je vais à le parc. | Je vais au parc. | à le وجود ندارد |
Je téléphone Marie. | Je téléphone à Marie. | téléphoner گیرنده میخواهد — انگلیسی گمراهت کرد |
Je demande de Marie. | Je demande à Marie. | فارسی «از» میگوید ولی فرانسه à |
un verre de vin برای گیلاسِ خالی | un verre à vin | à کاربرد است، de محتوا |
en pied | à pied | رویش مینشینی، پس à |
Il à un livre. | Il a un livre. | این a فعل است، اکسان ندارد |
J'ai commencé parler. | J'ai commencé à parler. | commencer مصدرش را با à میگیرد |
چرا یک کلمه اینهمه کار میکند
یک حالتِ لاتین که فرو ریخت و کارش را به `à` سپرد
لاتین برای «گیرنده» یک حالتِ اسمیِ جدا داشت به نام datif — لازم نبود حرف اضافه بگذاری، خودِ اسم شکلش عوض میشد:
| لاتین | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
Mariae | به ماری | /ma.ʁje/ |
Mariam | ماری را | /ma.ʁjam/ |
در فرانسه این حالتها از بین رفتند و زبان مجبور شد کارشان را با حرف اضافه انجام دهد. à این وظیفه را برداشت.
و چون à از لاتینِ ad میآید که یعنی «بهسوی»، همان تصویرِ «نقطهای که چیزی به آن میرسد» در همهی کاربردهایش باقی ماند:
| کار | آن نقطه چیست |
|---|---|
| مکان | نقطهای روی زمین |
| زمان | نقطهای روی ساعت |
| گیرنده | آدمی که چیزی به او میرسد |
| مشخصه | هدفی که چیزی به سویش ساخته شده |
پس این چهار کار چهار قاعدهی جدا نیستند — یک قاعدهاند که در چهار جا دیده میشود.
و de قرینهی آن است: از لاتینِ de که یعنی «از»، و کارِ حالتهای genitivus و ablativus را برداشت. یکی بهسوی، یکی از. تقابلشان در a-ou-de.