در یک خط
àمقصد را نشان میدهد وdeمبدأ — و تقریباً همهی کاربردهای دیگرشان از همین دو معنی درآمدهاند.
فرمهای این صفحه
| فرم | یعنی | تلفظ |
|---|---|---|
à | به · در — مقصد، یا نقطهای که چیزی به آن میرسد | /a/ |
de | از · مالِ — مبدأ، یا آنچه چیزی از آن میآید | /də/ |
جدول
| معنی | à | de |
|---|---|---|
| مکان | مقصد — aller à Paris /a.le a pa.ʁi/ | مبدأ — venir de Paris /və.niʁ də pa.ʁi/ |
| زمان | نقطه — à midi /a mi.di/ | شروع — de 9h à 17h /də nœ.v‿œʁ a di.sɛ.t‿œʁ/ |
| مالکیت | متعلق به — C'est à moi. /sɛ.t‿a mwa/ | مالِ — la voiture de Marie /la vwa.tyʁ də ma.ʁi/ |
| جنس و محتوا | با چه — une tasse à café /yn tas a ka.fe/ | از چه — une tasse de café /yn tas də ka.fe/ |
| فاصله | تا — à 10 km /a di ki.lo.mɛtʁ/ | از — de Paris à Lyon /də pa.ʁi a ljɔ̃/ |
دو تای وسط، دو تلهی کلاسیک
مالکیت — هر دو استفاده میشوند و یکی نیستند:
| معنی | تلفظ | |
|---|---|---|
la voiture de Marie | ماشینِ ماری — رابطهی وصفی | /la vwa.tyʁ də ma.ʁi/ |
Cette voiture est à Marie. | این ماشین مالِ ماری است — خبر | /sɛt vwa.tyʁ ɛ.t‿a ma.ʁi/ |
قاعده:
deبین دو اسم میآید،àبعد ازêtre.
جنس و محتوا — این تفاوت واقعاً معنی را عوض میکند:
| معنی | تلفظ | |
|---|---|---|
une tasse à café | فنجانِ قهوهخوری — کاربردش | /yn tas a ka.fe/ |
une tasse de café | یک فنجان قهوه — محتوایش | /yn tas də ka.fe/ |
un verre à vin | گیلاسِ شرابخوری | /œ̃ vɛʁ a vɛ̃/ |
un verre de vin | یک گیلاس شراب | /œ̃ vɛʁ də vɛ̃/ |
une boîte aux lettres | صندوقِ پستی | /yn bwa.t‿o lɛtʁ/ |
une boîte de chocolats | یک جعبه شکلات | /yn bwat də ʃo.ko.la/ |
à — همهی کارهایش
| کار | نمونه | تلفظ |
|---|---|---|
| مقصد | Je vais à l'école. | /ʒə vɛ.z‿a le.kɔl/ |
| مکانِ ثابت | Je suis à la maison. | /ʒə sɥi a la mɛ.zɔ̃/ |
| شهر | à Paris à Toronto | /a pa.ʁi/ · /a to.ʁɔ̃.to/ |
| ساعت | à trois heures | /a tʁwa.z‿œʁ/ |
مالکیت با être | C'est à toi. | /sɛ.t‿a twa/ |
| گیرنده | Je parle à Marie. | /ʒə paʁl a ma.ʁi/ |
| کاربرد | une machine à laver | /yn ma.ʃi.n‿a la.ve/ |
| شیوه | à pied à vélo écrit à la main | /a pje/ · /a ve.lo/ · /e.kʁi a la mɛ̃/ |
| قیمت | un menu à 15 euros | /œ̃ mə.ny a kɛ̃.z‿ø.ʁo/ |
| مشخصه | une fille aux yeux bleus | /yn fij o.z‿jø blø/ |
de — همهی کارهایش
| کار | نمونه | تلفظ |
|---|---|---|
| مبدأ | Je viens de Lyon. | /ʒə vjɛ̃ də ljɔ̃/ |
| مالکیت | le livre de Paul | /lə livʁ də pɔl/ |
| جنس | une table en bois — یا — de bois | |
| محتوا | une bouteille d'eau | /yn bu.tɛj do/ |
| مقدار | beaucoup de temps | /bo.ku də tɑ̃/ |
| موضوع | parler de politique | /paʁ.le də po.li.tik/ |
| علت | mourir de faim | /mu.ʁiʁ də fɛ̃/ |
| بازه | de lundi à vendredi | /də lœ̃.di a vɑ̃.dʁə.di/ |
| بعد از منفی | Je n'ai pas de voiture. | /ʒə ne pa də vwa.tyʁ/ |
| قبل از مصدر | essayer de faire | /e.sɛ.je də fɛʁ/ |
وقتی هر دو در یک جملهاند
این طبیعی است و اغلب هم میآید:
| تلفظ | ||
|---|---|---|
Je vais de Paris à Lyon. | از پاریس به لیون | /ʒə vɛ də pa.ʁi a ljɔ̃/ |
De 9h à 17h. | از ۹ تا ۱۷ | /də nœ.v‿œʁ a di.sɛ.t‿œʁ/ |
Il parle de son travail à son ami. | با دوستش دربارهی کارش حرف میزند | /il paʁl də sɔ̃ tʁa.vaj a sɔ̃.n‿a.mi/ |
beaucoup de livres à lire | کتابهای زیادی برای خواندن | /bo.ku də livʁz a liʁ/ |
ترکیب با حرف تعریف
هر دو با le و les ادغام میشوند — و این اجباری است:
+ le | + la | + l' | + les | |
|---|---|---|---|---|
à /a/ | au /o/ | à la /a la/ | à l' /a ɛl/ | aux /o/ |
de /də/ | du /dy/ | de la /də la/ | de l' /də ɛl/ | des /de/ |
تفصیلش در au-du-des.
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| به پاریس میروم. | Je vais à Paris. | /ʒə vɛ.z‿a pa.ʁi/ |
| از لیون میآیم. | Je viens de Lyon. | /ʒə vjɛ̃ də ljɔ̃/ |
| کتابِ پل. | Le livre de Paul. | /lə livʁ də pɔl/ |
| این مالِ توست. | C'est à toi. | /sɛ.t‿a twa/ |
| یک فنجان قهوه. | Une tasse de café. | /yn tas də ka.fe/ |
| فنجانِ قهوهخوری. | Une tasse à café. | /yn tas a ka.fe/ |
| از ۹ تا ۵ کار میکنم. | Je travaille de 9h à 17h. | /ʒə tʁa.vaj də nœ.v‿œʁ a di.sɛ.t‿œʁ/ |
| ماشین ندارم. | Je n'ai pas de voiture. | /ʒə ne pa də vwa.tyʁ/ |
| دخترِ چشمآبی. | La fille aux yeux bleus. | /la fij o zjø blø/ |
| با پای پیاده میروم. | Je vais à pied. | /ʒə vɛ.z‿a pje/ |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
la voiture à Marie (نوشتاری) | la voiture de Marie | بین دو اسم de میآید |
C'est de moi. | C'est à moi. | مالکیت با être → à |
Je viens à Paris برای مبدأ | Je viens de Paris. | مبدأ de است |
une tasse de café برای فنجانِ خالی | une tasse à café | کاربرد à است |
à le magasin | au magasin | ادغام اجباری است |
Je n'ai pas une voiture. | … pas de voiture. | بعد از منفی de میآید |
آن اولی نکتهی ظریفی دارد:
la voiture à Marieدر گفتارِ عامیانه شنیده میشود و همه میفهمند، ولی در نوشتار و آزمون غلط شمرده میشود.
چرا این دو اینقدر کار میکنند
وقتی حالتهای اسم رفتند، دو حرف اضافه جایشان را گرفتند
لاتین شش حالتِ اسمی داشت و هر کدام کاری میکرد: مالکیت، گیرنده، ابزار، مبدأ.
در فرانسه همهی اینها فرو ریختند و زبان ناچار شد کارشان را با حرف اضافه انجام دهد. دو حرف اضافه بارِ بیشتر را برداشتند:
| حالتِ لاتین | کارش | جانشینِ فرانسوی |
|---|---|---|
genitivus /ʒə.ni.ti.vy/ | مالکیت | de /də/ |
dativus /da.ti.vy/ | گیرنده | à /a/ |
ablativus /a.bla.ti.vy/ | مبدأ، ابزار | de /də/ |
نتیجه: de و à کارِ سه حالتِ لاتین را گرفتند و برای همین اینقدر پرکاربرد و چندمعناییاند. در متنِ فرانسه، de پرتکرارترین کلمهی زبان است.
و همین توضیح میدهد چرا ادغام شدند: کلمهای که هر چند ثانیه یک بار میآید، فرسوده میشود و به کلمهی بعدی میچسبد. de le شد du، à les شد aux.
نکتهی عملی: اگر گیر کردی، از خودت بپرس «بهسوی» یا «از»؟ در بیشتر موارد همین جواب میدهد. و برای فعلها، حرف اضافه را با خودِ فعل حفظ کن — در verbe-prepositions.