ساعت — گفتن و پرسیدن

دو نظام: روزمره و رسمیA1

این صفحه را دک کن۱۹ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

Il est + عدد + heure(s) — و برای نیم و ربع، فرانسه دو نظامِ کاملاً جدا دارد: یکی روزمره، یکی رسمی.

جدول

ساعتروزمرهرسمی (۲۴ ساعته)
۳:۰۰trois heures /tʁwa.z‿œʁ/trois heures /tʁwa.z‿œʁ/
۳:۱۵trois heures et quart /tʁwa.z‿œʁ e kaʁ/trois heures quinze /tʁwa.z‿œʁ kɛ̃z/
۳:۳۰trois heures et demie /tʁwa.z‿œʁ e də.mi/trois heures trente /tʁwa.z‿œʁ tʁɑ̃t/
۳:۴۵quatre heures moins le quart /katʁ œʁ mwɛ̃ lə kaʁ/trois heures quarante-cinq /tʁwa.z‿œʁ ka.ʁɑ̃t.sɛ̃k/
۳:۱۰trois heures dix /tʁwa.z‿œʁ dis/trois heures dix /tʁwa.z‿œʁ dis/
۳:۵۰quatre heures moins dix /katʁ œʁ mwɛ̃ dis/trois heures cinquante /tʁwa.z‿œʁ sɛ̃.kɑ̃t/
۱۵:۰۰trois heures de l'après-midi /tʁwa.z‿œʁ də la.pʁɛ.mi.di/quinze heures /kɛ̃.z‿œʁ/
۱۲:۰۰midi /mi.di/douze heures /du.z‿œʁ/
۰۰:۰۰minuit /mi.nɥi/zéro heure /ze.ʁo œʁ/ — فقط در جدولِ زمانی؛ در گفتار همان minuit /mi.nɥi/

بعد از نیم، فرانسه به ساعتِ بعدی نگاه می‌کند و کم می‌کند — درست مثل فارسی: «چهار ربع کم».

پرسیدن

فارسیفرانسهتلفظ
ساعت چند است؟Quelle heure est-il ?/kɛ.l‿œʁ ɛ.t‿il/
ساعت چند است؟ (خودمانی)Il est quelle heure ?/il ɛ kɛl œʁ/
ساعت چند … ؟À quelle heure … ?/a kɛl œʁ/
ساعتِ شما چند است؟Vous avez l'heure ?/vu.z‿a.ve lœʁ/

à برای وقتِ انجام کار

تلفظ
Il est trois heures.ساعت سه است — خبر/il ɛ tʁwa.z‿œʁ/
Je pars à trois heures.ساعت سه می‌روم — زمانِ کار/ʒə paʁz a tʁwa.z‿œʁ/

آن à اجباری است، چون trois heures به‌تنهایی فقط یک عدد است. ولی قیدهایی که خودشان «آن وقت» معنی می‌دهند حرف اضافه نمی‌گیرند:

Je pars à huit heures et je reviens demain. — یکی à دارد، دیگری نه.

قاعده‌ی کاملش در prepositions-temps.

جزئیاتی که آزمون می‌گیرد

demi کِی e می‌گیرد

trois heures et demie /tʁwa.z‿œʁ e də.mi/بعد از heure /œʁ/ که مؤنث است → e /ə/
midi et demi /mi.di e də.mi/midi /mi.di/ مذکر است → بدون e /ə/
minuit et demi /mi.nɥi e də.mi/minuit /mi.nɥi/ مذکر است → بدون e /ə/
une demi-heure /yn də.mjœʁ/قبل از اسم بیاید، ثابت است

quart با و بدون le

et quart /e kaʁ/بدون le /lə/
moins le quart /mwɛ̃ lə kaʁ/با le /lə/

این نامتقارنی دلیلِ منطقی ندارد؛ همین‌طور است.

heure همیشه نوشته می‌شود

در فارسی می‌گوییم «ساعت سه»، در فرانسه heure حذف نمی‌شود:

❌ Il est trois. ✅ Il est trois heures.

و از دو به بالا s می‌گیرد: une heure ولی deux heures.

بخش‌های روز

فرانسهمعنیبازهتلفظ
le matinصبحتا ۱۲/lə ma.tɛ̃/
midiظهر۱۲/mi.di/
l'après-midiبعدازظهر۱۲ تا ۱۸/la.pʁɛ.mi.di/
le soirعصر و شب۱۸ تا ۲۴/lə swaʁ/
la nuitشب (خواب)از ۲۲ تا صبح/la nɥi/
minuitنیمه‌شب۰۰/mi.nɥi/

در نظامِ روزمره برای رفعِ ابهام اضافه می‌شوند:

trois heures du matin — سه بامداد trois heures de l'après-midi — سه بعدازظهر huit heures du soir — هشت شب

نوشتنِ ساعت

تلفظ
فرانسه15h30
3h
9h45
/kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/ · /tʁwa.z‿œʁ/ · /nœ.v‿œʁ ka.ʁɑ̃t.sɛ̃k/
با فاصله در متنِ رسمی15 h 30/kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/
❌نوشتنِ ساعت با دو نقطه — این انگلیسی است

h جای دو نقطه می‌نشیند و همیشه کوچک است.

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
ساعت چند است؟Quelle heure est-il ?/kɛ.l‿œ.ʁ‿ɛ.t‿il/
ساعت سه است.Il est trois heures./il ɛ tʁwa.z‿œʁ/
سه و ربع.Trois heures et quart./tʁwa.z‿œʁ e kaʁ/
سه و نیم.Trois heures et demie./tʁwa.z‿œʁ e də.mi/
چهار ربع کم.Quatre heures moins le quart./ka.tʁ‿œʁ mwɛ̃ lə kaʁ/
ظهر است.Il est midi./i.l‿ɛ mi.di/
ساعت هشت می‌روم.Je pars à huit heures./ʒə paʁ a ɥi.t‿œʁ/
ساعت چند شروع می‌شود؟À quelle heure ça commence ?/a kɛ.l‿œʁ sa kɔ.mɑ̃s/
ساعت ۱۵:۳۰.Quinze heures trente./kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/
نه شب.Neuf heures du soir./nœ.v‿œʁ dy swaʁ/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
Il est trois.Il est trois heures.heure حذف نمی‌شود
midi et demiemidi et demimidi مذکر است
moins quartmoins le quartاین یکی le می‌خواهد
Il est deux heure.deux heuresاز دو به بالا s
نوشتنِ ساعت با دو نقطه‌ی انگلیسی15h30فرانسه به‌جای دو نقطه حرفِ h می‌گذارد — و بدونِ فاصله
à trois heures de matindu matinادغامِ de + le

چرا heure مؤنث است ولی midi مذکر

یکی از لاتین آمد، دیگری ساخته شد

heure از لاتین hora می‌آید که مؤنث بود — و جنسیت را با خودش آورد. برای همین une heure، trois heures et demie.

midi ساختِ فرانسوی است: mi (نیمه) + di (روز، از لاتین dies). dies در لاتین مذکر بود، و midi همان را به ارث برد.

minuit هم همین‌طور: mi + nuit. ولی اینجا یک عجیبی هست — nuit مؤنث است، پس منطقاً minuit باید مؤنث باشد. و نیست؛ مذکر است، چون به قیاسِ midi ساخته شد.

پس این‌ها را باید حفظ کرد:

کلمهجنسیتتلفظ
l'heureمؤنث/œʁ/
le midiمذکر/lə mi.di/
le minuitمذکر/lə mi.nɥi/
la nuitمؤنث/la nɥi/
le matinمذکر/lə ma.tɛ̃/
le soirمذکر/lə swaʁ/
la journéeمؤنث/la ʒuʁ.ne/

نکته‌ی عملی: تنها جایی که این جنسیت‌ها واقعاً به کارت می‌آید، همان demi/demie است. بقیه‌جا تفاوتی نمی‌کند.

مرتبط