در یک خط
Il est+ عدد +heure(s)— و برای نیم و ربع، فرانسه دو نظامِ کاملاً جدا دارد: یکی روزمره، یکی رسمی.
جدول
| ساعت | روزمره | رسمی (۲۴ ساعته) |
|---|---|---|
| ۳:۰۰ | trois heures /tʁwa.z‿œʁ/ | trois heures /tʁwa.z‿œʁ/ |
| ۳:۱۵ | trois heures et quart /tʁwa.z‿œʁ e kaʁ/ | trois heures quinze /tʁwa.z‿œʁ kɛ̃z/ |
| ۳:۳۰ | trois heures et demie /tʁwa.z‿œʁ e də.mi/ | trois heures trente /tʁwa.z‿œʁ tʁɑ̃t/ |
| ۳:۴۵ | quatre heures moins le quart /katʁ œʁ mwɛ̃ lə kaʁ/ | trois heures quarante-cinq /tʁwa.z‿œʁ ka.ʁɑ̃t.sɛ̃k/ |
| ۳:۱۰ | trois heures dix /tʁwa.z‿œʁ dis/ | trois heures dix /tʁwa.z‿œʁ dis/ |
| ۳:۵۰ | quatre heures moins dix /katʁ œʁ mwɛ̃ dis/ | trois heures cinquante /tʁwa.z‿œʁ sɛ̃.kɑ̃t/ |
| ۱۵:۰۰ | trois heures de l'après-midi /tʁwa.z‿œʁ də la.pʁɛ.mi.di/ | quinze heures /kɛ̃.z‿œʁ/ |
| ۱۲:۰۰ | midi /mi.di/ | douze heures /du.z‿œʁ/ |
| ۰۰:۰۰ | minuit /mi.nɥi/ | zéro heure /ze.ʁo œʁ/ — فقط در جدولِ زمانی؛ در گفتار همان minuit /mi.nɥi/ |
بعد از نیم، فرانسه به ساعتِ بعدی نگاه میکند و کم میکند — درست مثل فارسی: «چهار ربع کم».
پرسیدن
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| ساعت چند است؟ | Quelle heure est-il ? | /kɛ.l‿œʁ ɛ.t‿il/ |
| ساعت چند است؟ (خودمانی) | Il est quelle heure ? | /il ɛ kɛl œʁ/ |
| ساعت چند … ؟ | À quelle heure … ? | /a kɛl œʁ/ |
| ساعتِ شما چند است؟ | Vous avez l'heure ? | /vu.z‿a.ve lœʁ/ |
à برای وقتِ انجام کار
| تلفظ | ||
|---|---|---|
Il est trois heures. | ساعت سه است — خبر | /il ɛ tʁwa.z‿œʁ/ |
Je pars à trois heures. | ساعت سه میروم — زمانِ کار | /ʒə paʁz a tʁwa.z‿œʁ/ |
آن à اجباری است، چون trois heures بهتنهایی فقط یک عدد است. ولی قیدهایی که خودشان «آن وقت» معنی میدهند حرف اضافه نمیگیرند:
Je pars à huit heures et je reviens demain.— یکیàدارد، دیگری نه.
قاعدهی کاملش در prepositions-temps.
جزئیاتی که آزمون میگیرد
demi کِی e میگیرد
trois heures et demie /tʁwa.z‿œʁ e də.mi/ | بعد از heure /œʁ/ که مؤنث است → e /ə/ |
midi et demi /mi.di e də.mi/ | midi /mi.di/ مذکر است → بدون e /ə/ |
minuit et demi /mi.nɥi e də.mi/ | minuit /mi.nɥi/ مذکر است → بدون e /ə/ |
une demi-heure /yn də.mjœʁ/ | قبل از اسم بیاید، ثابت است |
quart با و بدون le
et quart /e kaʁ/ | بدون le /lə/ |
moins le quart /mwɛ̃ lə kaʁ/ | با le /lə/ |
این نامتقارنی دلیلِ منطقی ندارد؛ همینطور است.
heure همیشه نوشته میشود
در فارسی میگوییم «ساعت سه»، در فرانسه heure حذف نمیشود:
❌
Il est trois.✅Il est trois heures.
و از دو به بالا s میگیرد: une heure ولی deux heures.
بخشهای روز
| فرانسه | معنی | بازه | تلفظ |
|---|---|---|---|
le matin | صبح | تا ۱۲ | /lə ma.tɛ̃/ |
midi | ظهر | ۱۲ | /mi.di/ |
l'après-midi | بعدازظهر | ۱۲ تا ۱۸ | /la.pʁɛ.mi.di/ |
le soir | عصر و شب | ۱۸ تا ۲۴ | /lə swaʁ/ |
la nuit | شب (خواب) | از ۲۲ تا صبح | /la nɥi/ |
minuit | نیمهشب | ۰۰ | /mi.nɥi/ |
در نظامِ روزمره برای رفعِ ابهام اضافه میشوند:
trois heures du matin— سه بامدادtrois heures de l'après-midi— سه بعدازظهرhuit heures du soir— هشت شب
نوشتنِ ساعت
| تلفظ | ||
|---|---|---|
| فرانسه | 15h30 3h 9h45 | /kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/ · /tʁwa.z‿œʁ/ · /nœ.v‿œʁ ka.ʁɑ̃t.sɛ̃k/ |
| با فاصله در متنِ رسمی | 15 h 30 | /kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/ |
| ❌ | نوشتنِ ساعت با دو نقطه — این انگلیسی است |
hجای دو نقطه مینشیند و همیشه کوچک است.
مثالها
| فارسی | فرانسه | تلفظ |
|---|---|---|
| ساعت چند است؟ | Quelle heure est-il ? | /kɛ.l‿œ.ʁ‿ɛ.t‿il/ |
| ساعت سه است. | Il est trois heures. | /il ɛ tʁwa.z‿œʁ/ |
| سه و ربع. | Trois heures et quart. | /tʁwa.z‿œʁ e kaʁ/ |
| سه و نیم. | Trois heures et demie. | /tʁwa.z‿œʁ e də.mi/ |
| چهار ربع کم. | Quatre heures moins le quart. | /ka.tʁ‿œʁ mwɛ̃ lə kaʁ/ |
| ظهر است. | Il est midi. | /i.l‿ɛ mi.di/ |
| ساعت هشت میروم. | Je pars à huit heures. | /ʒə paʁ a ɥi.t‿œʁ/ |
| ساعت چند شروع میشود؟ | À quelle heure ça commence ? | /a kɛ.l‿œʁ sa kɔ.mɑ̃s/ |
| ساعت ۱۵:۳۰. | Quinze heures trente. | /kɛ̃.z‿œʁ tʁɑ̃t/ |
| نه شب. | Neuf heures du soir. | /nœ.v‿œʁ dy swaʁ/ |
غلطهای رایج
| ❌ | ✅ | چرا |
|---|---|---|
Il est trois. | Il est trois heures. | heure حذف نمیشود |
midi et demie | midi et demi | midi مذکر است |
moins quart | moins le quart | این یکی le میخواهد |
Il est deux heure. | deux heures | از دو به بالا s |
| نوشتنِ ساعت با دو نقطهی انگلیسی | 15h30 | فرانسه بهجای دو نقطه حرفِ h میگذارد — و بدونِ فاصله |
à trois heures de matin | du matin | ادغامِ de + le |
چرا heure مؤنث است ولی midi مذکر
یکی از لاتین آمد، دیگری ساخته شد
heure از لاتین hora میآید که مؤنث بود — و جنسیت را با خودش آورد. برای همین une heure، trois heures et demie.
midi ساختِ فرانسوی است: mi (نیمه) + di (روز، از لاتین dies). dies در لاتین مذکر بود، و midi همان را به ارث برد.
minuit هم همینطور: mi + nuit. ولی اینجا یک عجیبی هست — nuit مؤنث است، پس منطقاً minuit باید مؤنث باشد. و نیست؛ مذکر است، چون به قیاسِ midi ساخته شد.
پس اینها را باید حفظ کرد:
| کلمه | جنسیت | تلفظ |
|---|---|---|
l'heure | مؤنث | /œʁ/ |
le midi | مذکر | /lə mi.di/ |
le minuit | مذکر | /lə mi.nɥi/ |
la nuit | مؤنث | /la nɥi/ |
le matin | مذکر | /lə ma.tɛ̃/ |
le soir | مذکر | /lə swaʁ/ |
la journée | مؤنث | /la ʒuʁ.ne/ |
نکتهی عملی: تنها جایی که این جنسیتها واقعاً به کارت میآید، همان demi/demie است. بقیهجا تفاوتی نمیکند.