عددها — از صفر تا میلیارد

چهار جای دشوار، بقیه مکانیکی استA1

این صفحه را دک کن۱۰ کارت آماده — با تلفظ و معنی

در یک خط

تا شصت ساده است؛ از شصت تا صد فرانسه شمارش بیستی می‌کند و همان‌جاست که همه گیر می‌کنند.

جدول

۰ zéro /ze.ʁo/۱ un /œ̃/۲ deux /dø/۳ trois /tʁwa/
۴ quatre /katʁ/۵ cinq /sɛ̃k/۶ six /sis/۷ sept /sɛt/
۸ huit /ɥit/۹ neuf /nœf/۱۰ dix /dis/۱۱ onze /ɔ̃z/
۱۲ douze /duz/۱۳ treize /tʁɛz/۱۴ quatorze /ka.tɔʁz/۱۵ quinze /kɛ̃z/
۱۶ seize /sɛz/۱۷ dix-sept /di.sɛt/۱۸ dix-huit /di.zɥit/۱۹ dix-neuf /diz.nœf/
۲۰ vingt /vɛ̃/۳۰ trente /tʁɑ̃t/۴۰ quarante /ka.ʁɑ̃t/۵۰ cinquante /sɛ̃.kɑ̃t/
۶۰ soixante /swa.sɑ̃t/۷۰ soixante-dix /swa.sɑ̃t.dis/۸۰ quatre-vingts /katʁ.vɛ̃/۹۰ quatre-vingt-dix /katʁ.vɛ̃.dis/
۱۰۰ cent /sɑ̃/۱۰۰۰ mille /mil/۱۰۰۰۰۰۰ un million /œ̃ mi.ljɔ̃/un milliard /œ̃ mi.ljaʁ/

seize آخرین عددِ تک‌کلمه‌ای است. از ۱۷ به بعد ترکیب می‌شود: dix-sept = ده-هفت.

چهار جای دشوار

۱. هفتاد = شصت و ده

فرانسه برای ۷۰ کلمه ندارد و می‌گوید «شصت‌ودَه»:

عددفرانسهتحلیلتلفظ
۷۰soixante-dix۶۰ + ۱۰/swa.sɑ̃t.dis/
۷۱soixante et onze۶۰ و ۱۱/swa.sɑ̃.t‿e ɔ̃z/
۷۲soixante-douze۶۰ + ۱۲/swa.sɑ̃t.duz/
۷۹soixante-dix-neuf۶۰ + ۱۹/swa.sɑ̃t.diz.nœf/

۲. هشتاد = چهار تا بیست

عددفرانسهتحلیلتلفظ
۸۰quatre-vingts۴ × ۲۰/katʁ.vɛ̃/
۸۱quatre-vingt-un۸۰ + ۱/katʁ.vɛ̃.œ̃/
۹۰quatre-vingt-dix۸۰ + ۱۰/katʁ.vɛ̃.dis/
۹۱quatre-vingt-onze۸۰ + ۱۱/katʁ.vɛ̃.tɔ̃z/
۹۹quatre-vingt-dix-neuf۸۰ + ۱۹/katʁ.vɛ̃.diz.nœf/

آن s در quatre-vingts فقط وقتی می‌آید که عدد همان‌جا تمام شود. quatre-vingts ولی quatre-vingt-un بدون s.

۳. et فقط در یک جا

با etبدون et
vingt et un /vɛ̃.t‿e œ̃/vingt-deux /vɛ̃t.dø/
trente et un /tʁɑ̃.t‿e œ̃/trente-deux /tʁɑ̃t.dø/
soixante et onze /swa.sɑ̃.t‿e ɔ̃z/soixante-douze /swa.sɑ̃t.duz/
—quatre-vingt-un /katʁ.vɛ̃.œ̃/ — بدون et /e/
—quatre-vingt-onze /katʁ.vɛ̃.tɔ̃z/ — بدون et /e/

قاعده: فقط با un و با onze در ۷۱. و هشتادی‌ها هیچ‌وقت et نمی‌گیرند.

۴. cent و mille — کدام s می‌گیرد

s می‌گیرد؟نمونه
cent /sɑ̃/ تنهانهcent euros /sɑ̃.t‿ø.ʁo/
cent /sɑ̃/ ضرب‌شده و در پایانبلهdeux cents euros /dø sɑ̃.z‿ø.ʁo/
cent /sɑ̃/ ضرب‌شده ولی چیزی دنبالشنهdeux cent trois /dø sɑ̃ tʁwa/
mille /mil/هرگزdeux mille /dø mil/
trois mille /tʁwa mil/
million /mi.ljɔ̃/
milliard /mi.ljaʁ/
بلهdeux millions /dø mi.ljɔ̃/

mille هیچ‌وقت s نمی‌گیرد — نه در deux mille، نه در dix mille. این استثنای مطلق است.

تلفظ — عددهایی که شکل عوض می‌کنند

چند عدد، بسته به کلمه‌ی بعدی، سه تلفظِ متفاوت دارند:

عددتنها+ صامت+ مصوت
six/sis//si/ — six francs/siz/ — six ans
dix/dis//di/ — dix francs/diz/ — dix ans
huit/ɥit//ɥi/ — huit francs/ɥit/ — huit ans
neuf/nœf//nœf//nœv/ — neuf ans
cinq/sɛ̃k//sɛ̃/ یا /sɛ̃k//sɛ̃k/
vingt/vɛ̃//vɛ̃//vɛ̃t/ — vingt ans

neuf ans /nœ.v‿ɑ̃/ و neuf heures /nœ.v‿œʁ/ تنها دو جایی‌اند که neuf صدای /v/ می‌دهد. جای دیگر /f/ می‌ماند.

un تنها عددی است که جنسیت دارد

تلفظ
un livreیک کتاب/œ̃ livʁ/
une tableیک میز/yn tabl/
vingt et une minutesبیست‌ویک دقیقه/vɛ̃.t‿e yn mi.nyt/

بقیه‌ی عددها ثابت‌اند.

نوشتنِ عددِ اعشاری و بزرگ

فرانسهفارسی/انگلیسی
جداکننده‌ی اعشار3,5 — ویرگول3.5 — نقطه
جداکننده‌ی هزار1 000 — فاصله1,000
خواندنِ اعشارtrois virgule cinqسه ممیز پنج

این در آزمون واقعاً مهم است: 1,5 در فرانسه یعنی یک‌ونیم، نه هزار و پانصد.

مثال‌ها

فارسیفرانسهتلفظ
بیست‌ویک.Vingt et un./vɛ̃.t‿e œ̃/
هفتاد و پنج.Soixante-quinze./swa.sɑ̃t kɛ̃z/
هشتاد.Quatre-vingts./ka.tʁə vɛ̃/
نود و نه.Quatre-vingt-dix-neuf./ka.tʁə vɛ̃ diz nœf/
دویست یورو.Deux cents euros./dø sɑ̃.z‿ø.ʁo/
دو هزار و بیست‌وپنج.Deux mille vingt-cinq./dø mil vɛ̃t sɛ̃k/
نه سالم است.J'ai neuf ans./ʒe nœ.v‿ɑ̃/
سه ممیز پنج.Trois virgule cinq./tʁwa viʁ.ɡyl sɛ̃k/
شش تا کتاب دارم.J'ai six livres./ʒe si livʁ/
بیست سالم است.J'ai vingt ans./ʒe vɛ̃.t‿ɑ̃/

غلط‌های رایج

❌✅چرا
septantesoixante-dixدر فرانسه‌ی فرانسه رایج نیست
quatre-vingt-et-unquatre-vingt-unهشتادی‌ها et نمی‌گیرند
deux millesdeux millemille هرگز s نمی‌گیرد
deux cents troisdeux cent troisچیزی دنبالش آمده، s می‌افتد
six livres را /sis livʁ/ خواندن/si livʁ/جلوی صامت x نمی‌خوانَد
1.5 برای یک‌ونیم1,5فرانسه ویرگول می‌گذارد

چرا هفتاد و هشتاد این‌طورند

یک نظامِ بیستی که از سلت‌ها مانده

در فرانسه‌ی قرون وسطی شمارشِ بیستی رایج بود — یعنی به‌جای دسته‌های ده‌تایی، دسته‌های بیست‌تایی. six-vingts (۱۲۰) و حتی quinze-vingts (۳۰۰) استفاده می‌شد.

احتمالاً از زبانِ سلتیِ گُل‌ها مانده — همان مردمی که پیش از رومی‌ها در فرانسه بودند. زبان‌های سلتیِ امروزی هنوز بیستی می‌شمارند.

بعد نظامِ دهی غالب شد و بیستی‌ها یکی‌یکی افتادند — ولی ۸۰ و ۹۰ جا ماندند، چون آن‌قدر پرکاربرد بودند که فرصت نکردند عوض شوند.

و در بلژیک و سوئیس عوض شدند:

عددفرانسه‌ی فرانسهبلژیک و سوئیس
۷۰soixante-dix /swa.sɑ̃t.dis/septante /sɛp.tɑ̃t/
۸۰quatre-vingts /katʁ.vɛ̃/huitante /ɥi.tɑ̃t/ (سوئیس)
۹۰quatre-vingt-dix /katʁ.vɛ̃.dis/nonante /no.nɑ̃t/

ولی در آزمون‌های بین‌المللی نظامِ فرانسه‌ی فرانسه معیار است، پس soixante-dix را باید بلد بود. septante را اگر شنیدی بفهم، ولی خودت به کار نبر.

یک بازمانده‌ی جالب: بیمارستانی در پاریس هنوز Quinze-Vingts نام دارد — یعنی ۳۰۰، تعدادِ تخت‌هایش در قرن سیزدهم.

مرتبط